Автокөлікті сақтандыру нені қорғайды
Автосақтандыру екі түрлі міндетті шешеді. Біріншісі — жүргізушінің басқа адамдар алдындағы жауапкершілігін қорғау: егер иесінің немесе жүргізушінің кінәсінен бөтен көлікке немесе мүлікке зақым келсе, адамның денсаулығына немесе өміріне зиян келтірілсе, залалды полис шарттары шегінде сақтандыру компаниясы өтейді. Екіншісі — автокөліктің өзін зақымданудан, жойылудан және ұрланудан қорғау. Қазақстанда бірінші міндетті көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру (КҚЖМ), екіншісін ерікті КАСКО шешеді.
КҚЖМ заң бойынша міндетті: жарамды полиссіз автокөлікті пайдалануға болмайды. КАСКО иесінің қалауы бойынша рәсімделеді, бірақ көлік несиеге немесе лизингке алынған болса, оны көбіне банк немесе лизинг компаниясы талап етеді.
КҚЖМ және КАСКО: айырмашылығы неде
- КҚЖМ тек үшінші тұлғаларға келтірілген зиянды өтейді. Кінәлі тараптың өз автокөлігі бұл полис бойынша жөнделмейді. Төлем шарттары мен тәртібі заңнамада белгіленген, сондықтан әртүрлі сақтандырушыларда олар негізінен бірдей.
- КАСКО кімнің кінәлі екеніне қарамастан сіздің автокөлігіңізге келген залалды, сондай-ақ бұл тәуекел енгізілген болса, айдап кетуді өтейді. Шарттар сақтандырушының қағидаларымен және шартпен айқындалады, сондықтан бағдарламалар бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленеді.
- Қосымша опциялар — міндетті полистен тыс жауапкершілік лимитін ерікті түрде ұлғайту, жүргізуші мен жолаушыларды жазатайым оқиғалардан сақтандыру, эвакуация және жолдағы техникалық көмек.
КАСКО бойынша негізгі тәуекелдер
Толық КАСКО әдетте «залал» және «ұрлау» тәуекелдерін біріктіреді. Залал деп, әдетте, мыналар түсініледі:
- жол-көлік оқиғасы, оның ішінде кінәлісі анықталмаған оқиға;
- өрт және жарылыс;
- табиғи құбылыстар — бұршақ, су тасқыны, қатты жел, ағаштардың құлауы;
- үшінші тұлғалардың құқыққа қайшы әрекеттері: шанаққа зақым келтіру, вандализм, бөлшектерді ұрлау;
- автокөлікке заттардың құлауы.
Ішінара КАСКО тек жекелеген тәуекелдерді, мысалы толық жойылу мен айдап кетуді өтейді. Бұл нұсқа арзанырақ, бірақ ұсақ зақымдарды өз есебіңізден жөндеуге тура келеді.
Әдетте нені өтемейді
- мас күйінде, жүргізу құқығынсыз немесе шарт бойынша рұқсат етілмеген адамның көлік жүргізуі;
- сақтанушының немесе жүргізушінің қасақана әрекеттері;
- табиғи тозу, коррозия және сақтандыру оқиғасымен байланысты емес ақаулар;
- автокөлікті сақтандыру кезінде мәлімделмеген мақсаттарда, мысалы таксиде немесе оқу жүргізуі үшін пайдалану;
- ЖКО орнынан кетіп қалу және оқиғаны мәлімдеу тәртібін бұзу;
- көптеген бағдарламалардың шарттары бойынша — салонда кілттер немесе тіркеу құжаттары қалдырылған жағдайда айдап кету.
Алып тастаулардың нақты тізбесі нақты сақтандырушының қағидаларына байланысты, сондықтан оны шартқа қол қоймас бұрын оқып шыққан жөн.
Құны неге байланысты
КҚЖМ құны заңнамада белгіленген әдістеме бойынша есептеледі: көлік құралының түрі, тіркелген өңірі, жүргізушілердің жасы мен жүргізу өтілі, апаттылық тарихы ескеріледі. КАСКО бойынша сақтандырушы көбірек факторды бағалайды: автокөліктің маркасын, моделін, жасын және құнын, жүргізушілер ауқымын, ұрлыққа қарсы жүйелердің болуын, сақталатын орнын, тәуекелдер жиынтығын, франшиза мөлшерін, өтеу тәсілін және залалдар тарихын. Франшизаны, жүргізушілер тізімін немесе жөндеу тәртібін өзгерте отырып, баға мен қорғау көлемі арасындағы теңгерімді табуға болады.
Бағдарламаны қалай таңдау керек және шартта нені тексеру қажет
- Сақтандыру сомасы — ол автокөліктің нарықтық құнына сәйкес келе ме және төлемнен кейін азая ма (агрегатты немесе агрегатты емес сома).
- Франшиза — шартты немесе шартсыз, оның мөлшері және ол әр жағдайға қолданыла ма.
- Жөндеу тәртібі — дилер станциясы, сақтандырушы жолдаған станция немесе калькуляция бойынша ақшалай төлем; бөлшектердің тозуы ескеріле ме.
- Жүргізушілер — шектеулі тізім немесе көлікті заңды негізде басқаратын кез келген адам.
- Аумақ — тек Қазақстан ма, әлде шетелге сапарлар да кіре ме; шетелге шығу үшін кіретін ел мойындайтын жауапкершілік полисі қажет.
- Мәлімдеу мерзімдері — оқиға туралы қашан хабарлау керек және қандай құжаттар қажет болады.
Сақтандыру жағдайы кезінде не істеу керек
- Тоқтап, апаттық дабылды қосу, қауіпсіздікті қамтамасыз ету; зардап шеккендер болса, жедел жәрдем мен полицияны шақыру.
- Мән-жайларды тіркеу: фото және бейне, қатысушылардың, куәгерлердің деректері және олардың полистері.
- Оқиғаны заңнамада және сақтандырушының қағидаларында көзделген тәртіппен рәсімдеу.
- Шартта көрсетілген мерзімде сақтандырушыға хабарлау және тексеріп-қарауға дейін жөндеуді бастамау.
- Құжаттарды тапсыру, көшірмелер мен хат алмасуды сақтау.
Polis Re қалай көмектеседі
Polis Re сақтандыру брокері ретінде бірнеше сақтандырушының шарттарын салыстырады, алып тастаулардағы, франшизадағы және жөндеу тәртібіндегі айырмашылықты түсіндіреді, сіздің автокөлігіңізге және оны пайдалану режиміне сай бағдарламаны таңдауға көмектеседі. Құнын алдын ала КАСКО калькуляторында және КҚЖМ калькуляторында бағалауға болады, ал компания көліктері үшін автопаркті сақтандыру бөлімі лайық. Ұсыныстар алу және сақтандыру жағдайы кезінде сүйемелдеу үшін брокерге сұрау жіберіңіз.
