Қызметкерлерді еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру

Жазатайым оқиғалардың алдын алу кеңсе жағдайында да әрдайым мүмкін бола бермейді, ал өндіріс саласында жарақат алу әлдеқайда жиі кездеседі. Ұжымдық сақтандыру шарты өндірістегі жазатайым оқиғадан зардап шеккендерге өтемақы төлеу мәселелерін шешуде Сізге сақтандыру компаниясы жүзінде сенімді серіктес пен одақтас табуға мүмкіндік береді.

Қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру

Қызметкер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқару кезінде оның өміріне және денсаулығына зиян келтірілген жағдайда сақтандыру компаниясы Сіздің кәсіпорныңызды қорғайды.

Қызметкердің қаза табуына немесе еңбек қабілетінен ішінара айырылуына әкеп соққан өндірістегі оқиға сақтандыру жағдайы болып табылады.

Қызметкердің қаза табуына немесе денсаулығының зақымдануына байланысты зиян үшін сақтандыру төлемі келтірілген зиян мөлшерінде, бірақ сақтандыру шартында белгіленген сақтандыру сомасынан аспайтын мөлшерде жүргізіледі.

Сақтандыру сомасы (шарт бойынша сақтандыру жауапкершілігінің лимиті) тараптардың келісімі бойынша белгіленеді, бірақ персонал санаттары бойынша кәсіпорынның барлық қызметкерлерінің жылдық еңбекақы қорынан кем болмауы тиіс.

Бір қызметкерге шаққандағы сақтандыру сомасы ағымдағы жылға заңмен белгіленген жылдық ең төменгі жалақының он еселенген мөлшерінен аспауы тиіс. Оны мына формула бойынша есептеуге болады: ЕТЖ (ең төменгі жалақы) × 10 × 12.

Қызметкерлерді міндетті сақтандыру кімге қатысты

ОСРНС – қызметкерді еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру. Шарт жасасу міндеті жұмыс берушіге жүктеледі: кез келген меншік нысанындағы заңды тұлғаға және еңбек шарты бойынша қызметкерлері бар жеке кәсіпкерге. Жұмыс беруші сақтанушы, оның қызметкерлері сақтандырылған тұлғалар болып табылады, ал төлемді алушы – зардап шеккен қызметкер немесе ол қаза тапқан жағдайда зиянды өтеуге құқығы бар тұлғалар.

Сақтандырудың бұл түрінің мәні мынада: заң бойынша қызметкердің денсаулығына келтірілген зиянды өтеу міндеті жұмыс берушіге жүктеледі. ОСРНС шарты осы қаржылық жүктемені сақтандыру компаниясына аударады: зардап шеккен адам төлемді тезірек әрі болжамды түрде алады, ал кәсіпорын айналым қаражатын өтемақыларға жұмсамайды және қызметкерлермен сот дауларының тәуекелін азайтады.

Кәсіптік тәуекел сыныптары бойынша сақтандыру тарифтері

Заңға* сәйкес сақтандыру тарифтері экономикалық қызмет түрлеріне байланысты 22 кәсіптік тәуекел сыныбына бөлінген және мынадай мөлшерді құрайды (сақтандыру сомасынан %):

Кәсіптік тәуекел сыныбы кәсіпорынның негізгі экономикалық қызмет түрі бойынша айқындалады. Егер нақты қызмет тіркелген қызметпен сәйкес келмесе, мұны сақтандырушымен алдын ала талқылаған жөн: сыныптағы қателік не артық төлеуге, не тексеру мен төлем кезінде дауларға әкеледі.

Фирма құрылған немесе жаңа қызметкерлер жұмысқа қабылданған кезден бастап 10 күнтізбелік күн ішінде осы сақтандыру шартын жасасу қажет.

Сақтандыру сыйлықақысы мыналарға байланысты:

• кәсіпорынның қызметі;
• еңбекақы қорының мөлшері;
• сақтандыру жағдайларының статистикасы.

Сақтандыру жағдайы:

• қызметкердің кәсіптік еңбек қабілетінен айырылу дәрежесінің белгіленуі;
• кәсіптік ауру;
• қызметкердің қаза табуы.

Қызметкерді жазатайым оқиғадан міндетті сақтандыру кезіндегі жеңілдік

Соңғы 5 жылда кәсіпорында сақтандыру жағдайлары болмаса, сақтандыру компаниясынан жеңілдік алуыңызға болады. Жеңілдіктің мөлшерін және оны беру мәселесін сақтандыру компаниясы дербес қарайды.

Сақтандыру сыйлықақысын ұлғайту

Егер өндірісте сақтандыру жағдайлары болса, сақтандыру компаниясы өз қалауы бойынша Заңда көрсетілген коэффициенттерді қолдана отырып, тарифті ұлғайта алады.

Шарт құнын іс жүзінде қалай есептеуге болады

1. Негізгі экономикалық қызмет түрін және оған сәйкес келетін кәсіптік тәуекел сыныбын анықтаңыз.
2. Персонал санаттары бойынша бөлінген жылдық еңбекақы қоры және қызметкерлер саны туралы мәліметтерді дайындаңыз.
3. Өз сыныбыңыздың тарифін сақтандыру сомасына қолданыңыз.
4. Түзету коэффициенттерін ескеріңіз: сақтандыру жағдайлары болмаған кездегі жеңілдікті немесе олар болған кездегі арттыруды.

Алдын ала бағалауды қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан сақтандыру калькуляторында алуға болады, ал нақты сыйлықақыны сақтандырушы кәсіпорынның деректері бойынша есептейді.

Шартта нені тексеру керек

• Жаңа қызметкерлерді енгізу тәртібі: шарт барлық қызметкерлерді, оның ішінде ол жасалғаннан кейін қабылданғандарды да қамтуы тиіс.
• Көрсетілген еңбекақы қорының дұрыстығы: төмендетілген деректер төлемдерді есептеу кезінде дауларға әкеледі.
• Шарттар арасында қорғаусыз кезең болмауы үшін әрекет ету мерзімі және ұзарту тәртібі.
• Жазатайым оқиға туралы сақтандырушыны хабардар ету тәртібі мен мерзімдері және төлемге қажетті құжаттар тізбесі.
• Заңда көзделген төлемнен бас тарту негіздері – мысалы, қызметкердің өз денсаулығына зиян келтіруге бағытталған қасақана әрекеттері.

Жазатайым оқиға болған кездегі іс-әрекет тәртібі

1. Зардап шеккен адамға алғашқы көмек көрсетуді ұйымдастыру және қажет болса жедел жәрдем шақыру.
2. Егер бұл басқа адамдардың өмірі мен денсаулығына қатер төндірмесе, оқиға орнындағы жағдайды сақтау.
3. Жазатайым оқиғаны Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасында белгіленген тәртіппен тергеп-тексеру және жазатайым оқиға туралы акт ресімдеу.
4. Сақтандыру компаниясын шартта көзделген мерзімде хабардар ету және оған тергеу актісін, медициналық құжаттарды, ал еңбек қабілетінен айырылған жағдайда – оның айырылу дәрежесі туралы медициналық-әлеуметтік сараптама қорытындысын беру.
5. Өтінішті қарау және қызметкердің немесе оның отбасының төлем алу мерзімдерін бақылау.

Уақтылы хабарлау және құжаттардың толық топтамасы – жедел төлемнің басты шарты. Тергеудің кешігуі немесе актідегі толық емес мәліметтер көбінесе реттеудің созылып кетуіне себеп болады.

Жұмыс берушілердің жиі жіберетін қателері

• Жаңа қызметкерлер белгіленген 10 күндік мерзімде шартқа енгізілмеген.
• Кәсіптік тәуекел сыныбы дұрыс таңдалмаған.
• Еңбекақы қоры толық емес немесе персонал санаттары бойынша бөлінбей көрсетілген.
• Жазатайым оқиға туралы сақтандырушыға кешігіп, құжаттардың бір бөлігін қалпына келтіру қиындаған кезде хабарлайды.
• ОСРНС-ты жазатайым оқиғалардан ерікті сақтандырумен шатастырып, бірі екіншісін алмастырады деп есептейді.

Жиі қойылатын сұрақтар

Штатта бір ғана қызметкер болса, шарт қажет пе?

Иә. Міндет еңбек шарты бойынша қызметкерлер болған кезде олардың санына қарамастан туындайды.

ОСРНС-ты ерікті бағдарламамен толықтыруға бола ма?

Болады. Міндетті шарт заңда белгіленген тәуекелдерді жабады, ал қызметкерлерді ерікті сақтандыру қорғауды кеңейтуге мүмкіндік береді – мысалы, төлем сомаларын ұлғайтуға немесе медициналық шығыстарды қосуға.

Сақтандырушыны қалай таңдауға болады?

Шарт осы сақтандыру сыныбына ҚНРДА лицензиясы бар сақтандыру компаниясымен жасалады. Сақтандырушыларды салыстыруға сақтандыру компанияларының тізімі көмектеседі; тарифті ғана емес, залалдарды реттеу тәжірибесін де ескеріңіз.

Сақтандыру сомаларына, тарифтер мен коэффициенттерге қойылатын талаптар заңнамамен бірге өзгереді, сондықтан шарт жасасар алдында adilet.zan.kz сайтындағы заңның өзекті редакциясымен салыстырып тексеріңіз. Есептеуге немесе сақтандырушыны таңдауға көмек қажет болса, Polis Re брокерінен кеңес алуға болады.

*Жұмыс берушінің жауапкершілігін сақтандыру Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес және «Қызметкер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде оны жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру туралы» 30.12.09 ж. № 234-IV Қазақстан Республикасының Заңы негізінде жүзеге асырылады.