Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың АҚЖ міндетті сақтандыру
Аудиторлық практика – өте нәзік әрі күрделі қызмет түрі. Қателіктен ешкім сақтандырылмаған. Мұндай жағдайда Сіздің тарапыңызда болатын жалғыз серіктес – Сіздің сақтандыру компанияңыз.
Жауапкершілігіңізді сақтандыру саласындағы серіктестік туралы ұсынысымызды қабылдай отырып, Сіз кездейсоқ қиындықтарыңызды шешуді біздің тұрақты міндетімізге айналдырасыз!
Қазақстанда 2003 жылдан бастап аудиторлық ұйымдардың жауапкершілігін сақтандыру «Аудиторлық ұйымдардың азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» 2003 жылғы 13 маусымдағы N 440-II Қазақстан Республикасының Заңы негізінде жүзеге асырылады.
Сақтандыруға не қабылданады?
Сақтандыруға Сіздің жауапкершілігіңіз және Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында белгіленген, аудит жүргізу кезінде клиенттеріңізге келтірілген мүліктік зиянды өтеу міндетімен байланысты мүліктік мүддеңіз қабылданады.
Жауапкершілігіңіз қандай сомаға сақтандырылады?
Жауапкершілігіңіз сақтандырылатын сома тараптардың келісімі бойынша белгіленеді, бірақ оның мөлшері 10 000 АЕК-тен кем болмауы тиіс.
Сақтандыру полисі қанша тұрады?
Сақтандыру сыйлықақысының мөлшері тараптардың келісімі бойынша белгіленеді, бірақ сақтандыру сомасының 4,5%-ынан аспауы тиіс.
Сақтандыру жағдайы орын алса, сақтандыру компаниясы қанша ақша төлейді?
Сақтандыру компаниясы сақтандыру төлемінің мөлшерін келтірілген зиянды өтеу туралы заңды күшіне енген сот шешімі негізінде клиентіңіздің талап сомасына сүйене отырып, бірақ сақтандыру сомасының мөлшерінен аспайтындай етіп айқындайды.
Полис кімге қажет
Азаматтық-құқықтық жауапкершілікті міндетті сақтандыру шарты Қазақстанда жұмыс істейтін әрбір аудиторлық ұйымда болуы тиіс. Полис заңды сақтау үшін ғана қажет емес: тапсырыс берушілер, әсіресе ірі компаниялар мен тендерге қатысушылар, аудитордың жауапкершілігі сақтандырылғанын растауды жиі сұрайды және сақтандыру сомасының мөлшеріне назар аударады. Ілеспе қызметтер – консалтинг, есеп жүргізу, салықтық кеңес беру – әдетте аудитке жатпайды, оларды қорғау үшін жеке ерікті шарт қажет.
Сақтандыру қандай жағдайларды жабады
- Клиент соның негізінде шешім қабылдап, мүліктік зиян шеккен қате аудиторлық қорытынды.
- Клиенттің залалына әкеп соққан аудит стандарттарын абайсызда бұзу.
- Тексеру жүргізу кезінде аудиторлық ұйым қызметкерлері жіберген қателер.
- Талап бойынша қорғауға жұмсалған шығыстар – егер мұндай өтелім шартта тікелей көзделсе.
Әдетте не жабылмайды
- Аудитордың немесе аудиторлық ұйымның қасақана әрекеттері.
- Аудит болып табылмайтын қызметтерге байланысты талаптар.
- Аудиторлық ұйымның өзіне салынған айыппұлдар мен өзге де санкциялар.
- Шартта айқындалған кезеңнен тыс оқиғалар бойынша талаптар.
Ерекшеліктердің нақты тізбесі заңмен және шартпен айқындалады, сондықтан оны полиске қол қойғанға дейін оқып шыққан жөн.
Құны неге байланысты
Заңмен белгіленген шектеу шегінде сыйлықақы таңдалған сақтандыру сомасына, аудиторлық тапсырмалардың көлемі мен сипатына, клиенттер жұмыс істейтін салаларға, аудиторлар санына және олардың тәжірибесіне, талаптар тарихына және ішкі бақылау жүйесінің сапасына байланысты. Рәсімдері ашық және залалсыз жұмыс істейтін аудиторлық ұйым әдетте тиімдірек талаптарға үміттене алады.
Сақтандыру сомасын қалай таңдау керек
Заңдағы ең төменгі мөлшер – ұсыным емес, төменгі шек. Егер клиенттердің арасында ірі компаниялар, қаржы ұйымдары немесе жер қойнауын пайдаланушылар болса, қорытындыдағы қателіктен болуы мүмкін зиян ең төменгі лимиттен асып кетуі мүмкін. Соманы тапсырмалардың ауқымымен және қателіктің клиент үшін ықтимал салдарымен салыстырған жөн: лимиттен асқан бөлігін өз қаражатыңыздан өтеуге тура келеді.
Клиент талап қойған кездегі іс-әрекет тәртібі
- Талап немесе талап арыз алынған күнді тіркеп, сақтандырушыны дереу хабардар ету.
- Сақтандыру компаниясымен келіспей талаптарды мойындамау және өтемақы беруге уәде бермеу.
- Аудитке арналған шартты, жұмыс құжаттарын, клиентпен хат алмасуды және аудиторлық қорытындыны жинау.
- Сот талқылауына сақтандырушымен бірлесіп қатысу.
- Сот шешімі заңды күшіне енгеннен кейін оны төлем жасау үшін сақтандырушыға беру.
Жиі жіберілетін қателер
- Ескі шарттың аяқталуы мен жаңа шарттың басталуы арасындағы үзіліс.
- Ірі клиенттермен жұмыс істегенде сақтандыру сомасының ең төменгі деңгейде болуы.
- Талап туралы сақтандырушыны кеш хабардар ету.
- Жұмыс құжаттамасының толық сақталмауы – онсыз мән-жайларды дәлелдеу қиын.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жыл ішінде сақтандыру сомасын ұлғайтуға бола ма?
Әдетте болады – сақтандырушымен келісім бойынша сыйлықақыны қосымша төлей отырып. Талаптар шарт жасасу кезінде нақтыланады.
Зиян сақтандыру сомасынан көп болса, не болады?
Сақтандырушы лимит шегінде төлейді, қалған бөлігін клиент аудиторлық ұйымнан өндіріп алуға құқылы.
Болжамды құнын аудиторлардың жауапкершілігін сақтандыру калькуляторында есептеуге, сақтандырушыларды сақтандыру компанияларының тізімінде салыстыруға болады, ал басқа бағдарламалар туралы жауапкершілікті сақтандыру бөлімінде айтылған. Оңтайлы лимит пен талаптарды таңдау үшін брокерден кеңес алуға болады.