Қызметі үшінші тұлғаларға зиян келтіру қаупімен байланысты объектілер иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру.

2026 жылға өзектендіру: қауіпті объектілер иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы редакциясына сәйкес ресімделеді және қолданылады. Шарт жасасар алдында объектінің санатын, сақтандыру сомасын, жауапты тұлғалардың шеңберін, қажетті құжаттарды және сақтандыру жағдайы туралы хабарлау тәртібін нақтылаңыз.

Қызметі үшінші тұлғаларға зиян келтіру қаупімен байланысты объектілер иелерінің АҚЖ міндетті сақтандыру

Объектіде болған, үшінші тұлғалардың өміріне, денсаулығына және (немесе) мүлкіне зиян келтірген авария фактісі сақтандыру жағдайы деп танылады.

Жәбірленушілердің мүлкіне қатысты сақтандыру төлемі келтірілген зиянның мөлшері туралы деректері бар авария себептерін тергеу актісі, сот шешімдері және басқа да материалдар негізінде сақтандырушы немесе тәуелсіз сарапшы айқындаған келтірілген зиян мөлшерінде жүргізіледі. Жәбірленушілердің өмірі мен денсаулығына келтірілген зиян үшін төлем Заңмен* белгіленген лимиттер негізінде есептеледі және келтірілген зиянның ауырлығына (қаза табу, мүгедектік дәрежесі немесе мүгедектік белгіленбей стационарлық емделу) байланысты болады.

Сақтандыру сомасының мөлшері

1. Объектілер иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шарты бойынша сақтандыру сомасы тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген айлық есептік көрсеткіштің мынадай мөлшерін құрайды:

  1. 600 мың – егер қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері нәтижесінде болуы мүмкін жәбірленушілердің ең көп саны төрт мың адамнан асса;
  2. 350 мың – егер қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері нәтижесінде болуы мүмкін жәбірленушілердің ең көп саны екі мың адамнан асса, бірақ төрт мың адамнан аспаса;
  3. 225 мың – егер қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері нәтижесінде болуы мүмкін жәбірленушілердің ең көп саны бір жарым мың адамнан асса, бірақ екі мың адамнан аспаса;
  4. 115 мың – егер қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері нәтижесінде болуы мүмкін жәбірленушілердің ең көп саны жеті жүз елу адамнан асса, бірақ бір жарым мың адамнан аспаса;
  5. 50 мың – егер қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері нәтижесінде болуы мүмкін жәбірленушілердің ең көп саны үш жүз адамнан асса, бірақ жеті жүз елу адамнан аспаса;
  6. 30 мың – егер қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері нәтижесінде болуы мүмкін жәбірленушілердің ең көп саны жүз елу адамнан асса, бірақ үш жүз адамнан аспаса;
  7. 12 мың – егер қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері нәтижесінде болуы мүмкін жәбірленушілердің ең көп саны жетпіс бес адамнан асса, бірақ жүз елу адамнан аспаса;
  8. 5 мың – егер қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері нәтижесінде болуы мүмкін жәбірленушілердің ең көп саны он адамнан асса, бірақ жетпіс бес адамнан аспаса;
  9. 1 мың – егер қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері нәтижесінде болуы мүмкін жәбірленушілердің ең көп саны он адамға дейін болса, өзге де декларацияланатын қауіпті өндірістер үшін.

Сақтандыру тарифі сақтандыру сомасының 0,72%-нан 2,02%-ына дейінгі мөлшерді құрайды.

Ескертпе: егер объектінің қызметі жоғарыда аталған бірнеше санатқа бірден сәйкес келсе, ең төменгі сақтандыру сомасының мөлшерін айқындау үшін санаттарда көрсетілген сомалардың ең жоғарысы пайдаланылады.

Қауіпті объектілер иелерінің жауапкершілігін сақтандыру Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес және «Қызметі үшінші тұлғаларға зиян келтіру қаупімен байланысты объектілер иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» 2004 жылғы 07.07. № 580-II Қазақстан Республикасының Заңы негізінде жүзеге асырылады.

Жауапкершілікті сақтандыруға кім міндетті

Шарт жасасу міндеті қызметі үшінші тұлғаларға зиян келтіру қаупімен байланысты объектінің иесіне жүктеледі. Бұл объектінің меншік иесі немесе оны өзге заңды негізде пайдаланатын тұлға болуы мүмкін. Объектінің қауіптіге жатқызылуы өнеркәсіптік және азаматтық қауіпсіздік саласындағы заңнамамен айқындалады, сондықтан әр объектінің мәртебесін жеке тексерген жөн. Шарт пайдалану басталғанға дейін жасалады және үздіксіз әрекет етуі тиіс.

Сақтандыру сомасы мен полис құны қалай есептеледі

Сақтандыру сомасы АЕК-пен көрсетіледі. Оны теңгеге аудару үшін объект санатына сәйкес келетін АЕК саны тиісті жылға арналған республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген АЕК мөлшеріне көбейтіледі. Санат болуы мүмкін жәбірленушілердің ең көп саны бойынша анықталады – бұл мәліметтер әдетте объектінің өнеркәсіптік қауіпсіздік жөніндегі құжаттарында болады.

Полистің құны – сақтандыру сомасын тарифке көбейткендегі мән. 0,72%-дан 2,02%-ға дейінгі шектегі тарифтің нақты мәні объектінің сипаттамаларына және сақтандырушының тәуекелді бағалауына байланысты. Сыйлықақыны қауіпті объектілерді сақтандыру калькуляторында алдын ала бағалауға болады.

Шартта нені тексеру маңызды

  • объектінің, оның мекенжайы мен санатының дұрыс көрсетілуі;
  • сақтандыру сомасының болуы мүмкін жәбірленушілер саны бойынша анықталған санатқа сәйкестігі;
  • әрекет ету мерзімі және ескі шарт пен жаңа шарт арасында үзілістің болмауы;
  • авария туралы сақтандырушыны хабардар ету тәртібі мен мерзімдері;
  • төлемге қажетті құжаттар тізбесі;
  • сақтандырушы төлемнен босатылатын немесе регрестік талап қоюға құқылы негіздер.

Авария кезіндегі іс-әрекет тәртібі

  1. Авария салдарын жою және зиянды азайту шараларын қабылдау, адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
  2. Оқиға туралы өнеркәсіптік және азаматтық қауіпсіздік туралы заңнамада белгіленген тәртіппен уәкілетті органдарға хабарлау.
  3. Сақтандырушыны шартта және заңда көзделген мерзімде хабардар ету.
  4. Залалды қарап-тексеруге және бағалауға сақтандырушының немесе тәуелсіз сарапшының қатысуын қамтамасыз ету.
  5. Авария себептерін тергеу актісін алу және зиянның мөлшерін растайтын құжаттарды жинау.
  6. Жәбірленушілерге төлем алу үшін сақтандырушыға жүгіну мүмкіндігі туралы хабарлау.

Объект иелерінің жиі жіберетін қателері

  • объект санатын төмендетіп көрсету және соның салдарынан сақтандыру сомасының жеткіліксіз болуы;
  • шартты ұзарту мерзімін өткізіп алу және объектіні сақтандырусыз пайдалану;
  • авария туралы сақтандырушыны уақтылы хабардар етпеу;
  • нақты залал жоғары болуы мүмкін болса да, тек міндетті лимитке сүйену.

Тәуекелдер елеулі болса, міндетті өтелімді ерікті жауапкершілікті сақтандырумен толықтырған жөн.

* «Қызметі үшінші тұлғаларға зиян келтіру қаупімен байланысты объектілер иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. Шарт жасасар алдында adilet.zan.kz сайтындағы заңның өзекті редакциясымен салыстырып тексеріңіз.

Объектінің санатын анықтау, сақтандырушылардың талаптарын салыстыру және шартты тексеру үшін кеңес ала аласыз.