Аудиторларды міндетті сақтандыру туралы заң

Жүктеп алу - strahovanii-gpo-auditorov.doc [109.5 Kb] (жүктеп алулар: 41)

Төменде заңға қысқаша талдау берілген: ол не үшін қабылданды, кімге қатысты, тараптарда қандай міндеттер мен құқықтар туындайды және шарт жасасқан кезде неге назар аудару керек. Талдау заң мәтінін алмастырмайды: жүктеп алуға арналған файл көп бұрын жарияланған және соңғы өзгерістерді көрсетпеуі мүмкін, сондықтан қолданар алдында adilet.zan.kz сайтындағы өзекті редакциямен салыстырып тексеріңіз.

Заңның мақсаты

«Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» Қазақстан Республикасының Заңы міндетті сақтандырудың осы түрінің құқықтық, экономикалық және ұйымдастырушылық негіздерін белгілейді. Оның міндеті – аудит жүргізу кезіндегі қателік немесе бұзушылық салдарынан мүліктік зиян шеккен клиенттің аудиторлық ұйымның өз қаражаты жеткіліксіз болған жағдайда да өтемақы алуына кепілдік беру. Аудиторлық ұйымның өзі үшін шарт қаржылық қорғау қызметін атқарады: клиенттің сақтандыру сомасы шегіндегі талабын сақтандырушы төлейді.

Заң кімге қатысты

Заң Қазақстан Республикасында аудиторлық қызметті жүзеге асыратын аудиторлық ұйымдарға қолданылады және аудиторлық қызмет туралы заңнамамен бірге қолданылады. Қолданыстағы міндетті сақтандыру шартының болуы – аудиторлық қызметтер нарығында заңды жұмыс істеудің шарттарының бірі. Заң клиенттер үшін де маңызды: аудитке тапсырыс беретін компаниялар аудитордың жауапкершілігі сақтандырылғанына көз жеткізуге және қандай өтемақыға үміттене алатынын түсінуге құқылы.

Негізгі ұғымдар

  • Сақтанушы – сақтандырушымен шарт жасасқан аудиторлық ұйым.
  • Сақтандырушы – тиісті сақтандыру сыныбына ҚНРДА лицензиясы бар сақтандыру ұйымы.
  • Пайда алушы – аудит нәтижесінде мүліктік зиян келтірілген тұлға, ең алдымен аудиторлық ұйымның клиенті.
  • Сақтандыру объектісі – аудиторлық ұйымның аудит жүргізу кезінде келтірілген зиянды азаматтық заңнама бойынша өтеу міндетімен байланысты мүліктік мүддесі.
  • Сақтандыру жағдайы – заңда белгіленген тәртіппен, мысалы, заңды күшіне енген сот шешімімен расталған осындай міндеттің туындау фактісі.

Тараптардың негізгі міндеттері мен құқықтары

Аудиторлық ұйым

  • міндетті сақтандыру шартын жасасу және аудиторлық қызметтің бүкіл кезеңінде оның әрекетін қамтамасыз ету;
  • тәуекелді бағалауға әсер ететін дұрыс мәліметтерді сақтандырушыға хабарлау;
  • қойылған талаптар мен талап арыздар туралы сақтандырушыны уақтылы хабардар ету;
  • келтірілген зиянның мән-жайлары мен мөлшерін анықтауда сақтандырушыға жәрдемдесу.

Сақтандырушы

  • сақтандыру полисін беру және сақтанушыны сақтандыру талаптарымен таныстыру;
  • сақтандыру төлемі туралы өтінішті қарау және оны заңда және шартта белгіленген мерзімде жүргізу;
  • шартқа байланысты алынған сақтанушы мен оның клиенттері туралы мәліметтерді құпия сақтау;
  • сақтандыру жағдайының басталуын және зиянның мөлшерін растайтын құжаттарды сұратуға құқылы.

Зардап шеккен клиент

Пайда алушы сақтандыру сомасы шегінде өтемақы талап етуге құқылы. Егер зиян шарт лимитінен асса, айырма азаматтық заңнамада белгіленген жалпы тәртіппен аудиторлық ұйымнан өндіріп алынады.

Сақтандыру сомасы және сыйлықақы

Заң айлық есептік көрсеткіштермен (АЕК) көрсетілген сақтандыру сомасының ең төменгі мөлшерін белгілейді және сақтандыру сыйлықақысының мөлшерін шектейді. Нақты мәндерді тараптар осы талаптар шеңберінде келісім бойынша айқындайды. АЕК жыл сайын республикалық бюджет туралы заңмен бекітілетіндіктен, ең төменгі соманың ақшалай баламасы өзгеріп отырады – мұны шартты ұзарту кезінде ескерген жөн.

Тәжірибеде нені ескеру маңызды

  • Сақтандыру сомасын клиенттердің ауқымын ескере отырып таңдаңыз: ірі компанияларға аудит жүргізген кезде ең төменгі лимит жеткіліксіз болуы мүмкін.
  • Шарт жауапкершілік кезеңін қалай айқындайтынын тексеріңіз – аудит жүргізілген күн бойынша ма, әлде талап қойылған күн бойынша ма. Өткен жылдардағы тексерулер бойынша талаптардың жабылатын-жабылмайтыны осыған байланысты.
  • Ерекшеліктерді зерделеңіз: қасақана әрекеттер, аудитке жатпайтын қызметтер және мүліктік зиянмен байланысты емес талаптар әдетте жабылмайды.
  • Шарттар арасында үзіліс жібермеңіз: сақтандырусыз кезеңде мәлімделген талап өтелімсіз қалады.
  • Аудиттің жұмыс құжаттамасын сақтаңыз: дау туындаған кезде ол ұстанымды қорғау үшін де, сақтандыру жағдайын реттеу үшін де қажет.

Заң мәтінін қалай пайдалану керек

Заңға өзгерістер енгізілген, сондықтан шарт жасасар алдында немесе сақтандырушымен дау туындаған кезде adilet.zan.kz сайтындағы Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесіндегі өзекті редакциямен салыстырып тексеріңіз. Заңда және шартта кездесетін сақтандыру терминдерінің мағыналары глоссарийде түсіндірілген.

Полистің болжамды құнын аудиторлардың жауапкершілігін сақтандыру калькуляторында есептеуге болады, ал кәсіптік қызметке арналған басқа бағдарламалар туралы жауапкершілікті сақтандыру бөлімінде айтылған. Талаптарды таңдау және сақтандырушылардың ұсыныстарын салыстыру үшін брокерден кеңес алуға болады.