Тасымалдаушының АҚЖ туралы заң – «Тасымалдаушының жолаушылар алдындағы азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.

Жүктеп алу - gpo-perevozshchika-pered-passazhirom.doc [152 Kb] (жүктеп алулар: 103)

Заңның мақсаты

01.07.2003 № 444-II Заң тасымалдаушылардың жолаушылар алдындағы жауапкершілігін міндетті сақтандыруды белгіледі. Оның міндеті – сапар кезінде өміріне, денсаулығына немесе мүлкіне зиян келтірілген жолаушының тек тасымалдаушының қаржылық жағдайына тәуелді болмай, сақтандыру төлемі есебінен өтемақы алуына кепілдік беру. Тасымалдаушы үшін сақтандыру – жолдағы авариядан немесе оқиғадан кейін туындауы мүмкін ірі күтпеген шығыстарды сақтандырушыға аудару тәсілі.

Заң кімге қатысты

  • Темір жол, теңіз, ішкі су, әуе, автомобиль және қалалық электр көлігіндегі жолаушы тасымалдаушылар.
  • Жолаушылар – шарт дәл солардың пайдасына жасалады; жолаушы қаза тапқан жағдайда төлемге заңда көрсетілген тұлғалар құқылы.
  • Міндетті сақтандырудың осы сыныбына лицензиясы бар сақтандыру компаниялары.
  • Уәкілетті орган – бүгінде сақтандыру нарығын қадағалауды ҚНРДА жүзеге асырады.

Негізгі ережелер

  • Сақтандыру объектісі – тасымалдаушының жолаушыларға келтірілген зиянды өтеу міндетімен байланысты мүліктік мүддесі.
  • Сақтандыру жағдайы – жолаушының өміріне, денсаулығына және (немесе) мүлкіне зиян келтірген тасымалдау кезіндегі оқиға.
  • Төлем мөлшері көлік түріне және зиянның ауырлығына байланысты: қаза табу, мүгедектік белгілеу, мүгедектіксіз стационарлық емделу.
  • Сақтандыру сомасы (жауапкершілік лимиті) көлік түрін және тасымалданатын жолаушылар санын ескереді.
  • Сақтандыру тарифтері заңмен белгіленген: көлік түрлерінің көпшілігі үшін – АЕК-пен, темір жол көлігі үшін – тасымалдау құнынан пайызбен.

Тасымалдаушының міндеттері

  • тасымалдау басталғанға дейін сақтандыру шартын жасасу және оны жұмыстың бүкіл уақытында күшінде ұстау;
  • жолаушылар тасымалданатын барлық көлік құралдарын шартқа енгізу;
  • сақтандырушыны өзгерістер – көлік құралдарының саны, жолаушы сыйымдылығы, бағыттар туралы хабардар ету;
  • оқиға туралы сақтандырушыға дереу хабарлау және құжаттарды жинауға жәрдемдесу;
  • зардап шеккендердің сақтандырушыға жүгінуіне кедергі жасамау.

Зардап шеккен жолаушының құқықтары

Жолаушы немесе ол қаза тапқан жағдайда төлемге құқығы бар тұлғалар тасымалдаушының сақтандырушысына өтінішпен жүгінеді. Әдетте тасымалдау фактісін (билет немесе өзге жол жүру құжаты), оқиғаның мән-жайын, зиянның сипатын (медициналық құжаттар, мүгедектік белгілеу туралы шешім, қайтыс болу туралы куәлік) растайтын құжаттар, сондай-ақ мүліктің зақымдануы немесе жоғалуы туралы құжаттар қажет. Егер келтірілген зиян сақтандыру төлемінен көп болса, қалған бөлігін азаматтық заңнама нормалары бойынша тасымалдаушыдан талап етуге болады.

Тәжірибеде нені ескеру маңызды

  • Шартсыз тасымалдау әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнама бойынша жауапкершілікке әкеп соғады, ал жолаушыларға келтірілген барлық зиянды тасымалдаушы өз қаражатынан өтейді.
  • Шарттағы көлік тізімі нақты паркпен сәйкес келуі тиіс: шартқа енгізілмеген көлік қорғаусыз қалады.
  • Билеттер мен құжаттарды жолаушыға сапардың соңына дейін сақтаған жөн – бұл тасымалдау фактісінің басты дәлелі.
  • Кепілдік беру қоры. Қазақстанда сақтандырудың міндетті түрлері бойынша Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры арқылы сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру жүйесі жұмыс істейді; оны қолдану шарттарын қолданыстағы заңнамадан нақтылаңыз.

Редакцияның өзектілігі

Жүктеп алуға арналған файл – мұрағаттық редакция. Қабылданған сәттен бастап заңға өзгерістер, оның ішінде лимиттерге, төлемдер тәртібіне және мемлекеттік органдардың өкілеттіктеріне өзгерістер енгізілді. Нақты нормаларға сілтеме жасамас бұрын «Әділет» жүйесіндегі (adilet.zan.kz) өзекті редакциямен салыстырып тексеріңіз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Тасымалдаушының АҚЖ КҚЖМ-нен несімен ерекшеленеді?

КҚЖМ көлік құралын пайдалану кезінде үшінші тұлғаларға – мысалы, жол қозғалысының басқа қатысушыларына келтірілген зиянды жабады. Тасымалдаушының АҚЖ тасымалдау кезінде дәл жолаушыларды қорғайды. Автобус тасымалдаушысына екі полис те қажет.

Экипажға келтірілген зиян жабыла ма?

Жоқ, жүргізушілер, бортсеріктер және тасымалдаушының басқа да қызметкерлері ОСРНС – қызметкерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру бойынша қорғалады.

Көлік бизнесі үшін жауапкершілікті сақтандыруды қалай таңдау керектігі туралы жауапкершілікті сақтандыру бөлімінде, негізгі терминдер глоссарийде айтылған. Заңды қолдану мәселелері бойынша брокерден кеңес алуға болады.