Теңіз тәуекелдеріне не кіреді
Теңіз сақтандыруы — ең көне бағыттардың бірі, оның көптеген ережелері басқа түрлер пайда болмай тұрып-ақ қалыптасқан. Ол бірнеше дербес өнімді біріктіреді: кеме корпусын, кеме иесінің және теңіз қызметінің басқа да қатысушыларының жауапкершілігін, теңізбен тасымалданатын жүктерді, сондай-ақ порттардың, терминалдардың және теңіз операцияларының тәуекелдерін сақтандыру. Қазақстан үшін бұл ең алдымен Каспий теңізі, өзен кеме қатынасы және теңіз порттары арқылы өтетін халықаралық мультимодальді бағыттар.
Сақтандыру кеме иелері мен фрахтаушыларға, порттар мен терминалдардың операторларына, экспедиторларға, жүк иелеріне, теңіздегі мұнай-газ жобаларына қызмет көрсететін компанияларға, сондай-ақ кеме сатып алуды қаржыландыратын банктерге қажет.
Негізгі тәуекелдер және өтеу нұсқалары
- Кеме КАСКО-сы — кеменің апатқа ұшырауы, соқтығысуы, қайраңға отыруы, өрт, жарылыс, қолайсыз ауа райы салдарынан корпустың, машиналар мен жабдықтың жойылуы немесе зақымдануы; толық жойылу жағдайына арналған немесе жеке апаттарды да өтейтін шарттар болуы мүмкін.
- Ортақ апат — кеме мен жүкті ортақ қауіптен құтқару үшін жұмсалған шығыстар мен құрбандықтардың үлесі.
- Кеме иесінің жауапкершілігі — экипажға және үшінші тұлғаларға келтірілген зиян, ластану, суға батқан мүлікті шығарып алу, айлақтар мен басқа кемелердің зақымдануы; халықаралық нарықта мұндай тәуекелдерді дәстүрлі түрде өзара сақтандыру клубтары өтейді.
- Жүктер — теңізбен тасымалдау кезінде, оның ішінде порттарда қайта тиеу кезінде тауардың жоғалуы немесе зақымдануы; толығырақ жүктерді сақтандыру бетінде.
- Порттардың, стивидорлардың және терминал операторларының жауапкершілігі — жүк және кеме иелерінің алдында.
- Жасалып жатқан кемелер, сүйреу және бір реттік теңіз операциялары.
Әдетте не өтелмейді
- рейске шыққанға дейін сақтанушыға белгілі болған кеменің теңізде жүзуге жарамсыздығы;
- тозу, коррозия, кейіннен зақымдануға әкелмеген жасырын ақаулар;
- сақтандырушыны хабардар етпей келісілген аудандардан тыс жүзу;
- сақтанушының қасақаналығы немесе өрескел абайсыздығы;
- соғыс тәуекелдері мен ереуілдер — егер олар жеке ескертпемен қосылмаса;
- кешігу және нарықты жоғалту, егер өзгеше көзделмесе.
Құны неге байланысты
Құнға кеменің түрі, жасы және класы, сыныптау қоғамы мен техникалық құжаттаманың жай-күйі, жүзу ауданы мен бағыттары, тасымалданатын жүктердің сипаты, экипаждың біліктілігі және қауіпсіздікті басқару жүйесі, шығындар тарихы, таңдалған шарттар мен франшиза әсер етеді. Жүктер үшін тауардың түрі, қаптамасы, қайта тиеу тәсілі және партияның құны маңызды.
Бағдарламаны қалай таңдауға болады және шартта неге назар аудару керек
- Сақтандыру сомасы — кеменің келісілген құны немесе фрахт пен шығыстарды ескергендегі жүктің нақты құны.
- Жауапкершілік лимиттері — чартерлердің, порттардың және контрагенттердің талаптарына сәйкес келуі тиіс.
- Франшиза — жеке апат, механикалық бұзылулар және жауапкершілік үшін бөлек белгіленеді.
- Жүзу аудандары — рұқсат етілген сулар, маусымдық шектеулер, кеңейту тәртібі.
- Мерзім — белгілі бір кезеңге немесе рейске; кеменің айлақта тұрып қалуына арналған шарттар.
- Ескертпелер — қандай стандартты шарттар қолданылады, соғыс тәуекелдері қалай ескеріледі, санкциялық ескертпелер, ортақ апатты реттеу тәртібі.
Арнайы терминдердің мағынасын глоссарийден нақтылауға болады.
Сақтандыру жағдайы кезінде не істеу керек
- Кеме мен жүкті құтқару және залалды азайту үшін ақылға қонымды шаралар қабылдау.
- Сақтандырушыны немесе оның апаттық комиссарын және порт капитанын дереу хабардар ету.
- Теңіз наразылығын (протестін) ресімдеу, кеме журналына жазба енгізу, құжаттарды сақтау.
- Жөндеу немесе зақымдалған жүкті түсіру басталғанға дейін сюрвейердің қарап шығуын қамтамасыз ету.
- Тасымалдаушыға немесе кінәлі тарапқа талап ету құқығын сақтау және сақтандырушының келісімінсіз одан бас тартпау.
Polis Re қалай көмектеседі
Теңіз тәуекелдері салалық шарттарды білуді және мамандандырылған нарыққа қол жеткізуді талап етеді. Біз кеме немесе операция туралы техникалық ақпаратты жинаймыз, шарттардың талаптарын салыстырамыз және қазақстандық сақтандырушылардан өтемді іріктейміз, ал ірі немесе стандартты емес тәуекелдерді халықаралық нарықтың қатысуымен қайта сақтандыру арқылы орналастырамыз. Шығындарды реттеуге және сюрвейерлермен өзара іс-қимылға көмектесеміз. Жүкті сақтандырудың болжамды құнын калькуляторда бағалауға болады, ал бағдарлама таңдау үшін брокерге сұрау қалдырыңыз.