Қайта сақтандыру
Қайта сақтандыру — сақтандыру қызметінің бұл санаты немесе саласы тікелей сақтандырудан кейін бірден пайда болды. Сақтандыру мен қайта сақтандырудың айырмашылығы неде? Шын мәнінде айырмашылықтар көп емес, негізгілерінің бірі — қайта сақтандыру компаниясы клиентпен шарт жасаспайды және клиент алдында міндеттеме алмайды: шарт сақтандыру компаниясымен және бастапқы сақтандыру шартынан айтарлықтай немесе көп жағынан ерекшеленуі мүмкін талаптармен жасалады. Қайта сақтандыруға негізінен мүліктік тәуекелдер, мұнай тәуекелдері, авиациялық тәуекелдер, энергетикалық тәуекелдер, сирек автосақтандыру, құрылыс-монтаждау тәуекелдерін сақтандыру беріледі.
Қайта сақтандыру не үшін қажет
Ірі тәуекел болған жағдайда сақтандыру компаниясы міндеттемелер бойынша әрдайым тиімді жауап бере алмайды. Жекелеген тәуекел немесе тәуекелдер кешені бойынша өзіне түсетін жүктемені азайту үшін сақтандыру компаниясына оны сақтандыру нарығының, көбінесе әлемдік нарықтың қатысушылары арасында бөлу қажет, бұл сақтандыру оқиғасы басталған жағдайда сақтандыру компаниясының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етеді.
Қайта сақтандыру шарттары
Кейде сақтандыру компаниясы үшін қайта сақтандыру шарттары оның клиентке берген шарттарынан әлдеқайда жақсы болады, бірақ бұл тек сақтандыру компаниясы көбірек тәуекел беріп, көбірек сыйлықақы төлейтіндіктен ғана.
Қайта сақтандыру шарты сақтандырушы үшін нашар болуы да мүмкін: мысалы, сақтандырушы сақтандыру сыйлықақысының аз бөлігі үшін тәуекелдің үлкен бөлігін және қосымша шарттарды өзінде қалдыруы мүмкін.
Қайта сақтандыру компаниялары
Тәуекелді қайта сақтандыру қызметіне лицензиясы бар кез келген компания қайта сақтандыра алады, әрі ол тәуекелді әлемнің кез келген нүктесінен ала алады. Қайта сақтандыру мен тарифтер көбінесе халықаралық рейтинг негізінде айқындалады (Қазақстан сақтандыру компанияларының халықаралық рейтингі), төменде кейбір қайта сақтандыру компанияларын келтіреміз:
- Munich Re
- Hannover Re
- Partner Re
- R+V
- Odyssey America Re
- Korean Re
- Liberty Syndicate
- Sava Re
- Lansforsakringar Sak Forsakrings AB
- ОСАО «Россия»
- ОАО «Русское перестраховочное общество»
- ЗАО «АВИКОС»
- ОАО «РОСНО»
- ОСАО «Ингосстрах»
- ЗАО «КапиталЪ Перестрахование» және т.б.
Сақтандыру және қайта сақтандыру компанияларының тізімі мынадай себептер бойынша түпкілікті емес:
- серіктестік желіні кеңейту бойынша жұмыс тұрақты жүргізіледі;
- біздің негізгі серіктестеріміз, яғни Қазақстанның сақтандыру компаниялары (біз дәл соларды ұсынамыз), заңнама талаптарына сай келетін іс жүзінде кез келген қайта сақтандыру компаниясымен қайта сақтандыруды ұйымдастыра алады.
Тізім тарихи редакцияда берілген: аталған компаниялардың құрамы мен мәртебесі содан бері өзгеруі мүмкін, сондықтан қайта сақтандырушыны таңдаған кезде оның өзекті жағдайы мен рейтингі әрдайым тексеріледі.
Негізгі ұғымдар
- Цедент (қайта сақтанушы) — тәуекелдің бір бөлігін беретін сақтандыру компаниясы.
- Қайта сақтандырушы — тәуекелді қайта сақтандыруға қабылдайтын компания.
- Өзіндік ұстап қалу — сақтандырушы өзінде қалдыратын тәуекел бөлігі.
- Ретроцессия — қайта сақтандырушының қабылданған тәуекелдің бір бөлігін басқа қайта сақтандырушыларға одан әрі беруі.
- Қайта сақтандыру комиссиясы — қайта сақтандырушы цедентке бизнесті тартқаны және іс жүргізу шығыстары үшін төлейтін сыйақы.
Терминдер глоссарийде толығырақ талданған.
Қайта сақтандыру нысандары
Факультативтік
Әрбір тәуекел қайта сақтандырушыға жеке ұсынылады, ал ол оны қабылдауға немесе қабылдамауға құқылы. Бұл нысан ірі әрі стандартты емес объектілер үшін қолданылады: өнеркәсіптік кәсіпорындар, энергетика, ірі құрылыс.
Облигаторлық (шарттық)
Сақтандырушы мен қайта сақтандырушы алдын ала шарт жасасады, оған сәйкес белгілі бір түрдегі барлық тәуекелдер белгіленген шектерде қайта сақтандыруға автоматты түрде беріледі. Бұл жаппай түрлер үшін ыңғайлы және клиенттермен жұмысты жеделдетеді.
Факультативтік-облигаторлық
Аралас нысан: тәуекелді беру-бермеуді цедент өзі шешеді, ал қайта сақтандырушы келісілген шарттар шеңберінде берілгенді қабылдауға міндетті.
Қайта сақтандыру әдістері
- Пропорционалдық — қайта сақтандырушы сыйлықақының үлесін алады және әрбір залалдың сол үлесін көтереді. Бұған квоталық шарт (портфельдің барлық тәуекелдері бойынша тіркелген үлес) және сома эксцеденті (сақтандыру сомасының өзіндік ұстап қалудан асатын бөлігі беріледі) жатады.
- Пропорционалдық емес — қайта сақтандырушы тек келісілген деңгейден асатын залалдарға қатысады. Негізгі түрлері — залал эксцеденті (жекелеген тәуекел немесе оқиға бойынша) және stop loss (портфель залалдылығының жалпы деңгейінің асып кетуінен қорғау).
Сақтанушыға не білу маңызды
Қайта сақтандыру сақтандыру компаниясының клиент алдындағы міндеттемелерін өзгертпейді: тәуекелдің едәуір бөлігі шетелге берілсе де, сақтанушы төлемді өз сақтандырушысынан алады. Клиент үшін қайта сақтандыру — сақтандырушының ірі залал бойынша жауап бере алатынының көрсеткіші. Ірі шарттар бойынша, соның ішінде тендерлерде, тапсырыс беруші қайта сақтандыру қорғанысының растамасын және қайта сақтандырушылардың сенімділігі туралы мәліметтерді сұратуға құқылы. Бейрезидент қайта сақтандырушыларға қойылатын талаптарды, соның ішінде олардың рейтингіне қойылатын талаптарды реттеуші — ҚНРДА белгілейді.
Қайта сақтандыру әсіресе бизнес мүлкін сақтандыру, энергетикалық, құрылыс және көлік тәуекелдері үшін өзекті. Біздің мүмкіндіктеріміз туралы толығырақ — қайта сақтандыру бөлімінде.
Қажет болған жағдайда толық кеңес алу үшін Polis Re компаниясына жүгініңіз немесе тәуекеліңіз бойынша бірден кеңес алыңыз.