Әуе көлігін сақтандыру әуе кемесі меншік иесінің, пайдаланушысының, жалға алушысының немесе лизинг берушісінің мүліктік мүдделерін қорғайды. Полис корпустың зақымдануын, толық жойылуын, хабарсыз жоғалуын, құтқару шығыстарын және сақтандыру компаниясымен тікелей келісілген басқа да тәуекелдерді өтеуі мүмкін.
Шешім не береді
Корпустың, жабдықтың зақымдануын немесе толық жойылуын және келісілген шығыстарды өтеу.
Жеке есептеу
Есептеу борттың түріне, экипажға, бағыттарға, техникалық қызмет көрсетуге және лимитке байланысты.
Маңызды: авиациялық тәуекел жеке бағаланады. Ұшақтың немесе тікұшақтың түрі, ұшу мақсаты, экипаждың біліктілігі, пайдалану географиясы, техникалық қызмет көрсету және оқиғалар тарихы құнға да, өтеу көлеміне де әсер етеді.
Әуе көлігіне не жатады
Сақтандырушының қағидаларына қарай сақтандыруға жолаушылар және жүк ұшақтары, тікұшақтар, іскерлік авиацияның әуе кемелері, оқу борттары және авиациялық техниканың жекелеген түрлері қабылдануы мүмкін. Ұшқышсыз әуе кемелері әдетте мамандандырылған бағдарламалар бойынша қарастырылады.
- әуе кемесінің корпусы және конструктивтік элементтер;
- қозғалтқыштар және қосалқы күш қондырғылары;
- авионика, навигациялық және байланыс жабдығы;
- тұрақты орнатылған арнайы жабдық;
- қосалқы бөлшектер және алынбалы агрегаттар — жеке талап бойынша;
- лизинг берушінің немесе кредитордың мүліктік мүддесі.
Корпусты сақтандыру пайдаланушының, экипаждың, жолаушылардың, багаж бен жүктің жауапкершілігін сақтандыруды алмастырмайды. Әрбір мүдде үшін шарттың жеке бөлімі немесе дербес полис қажет болуы мүмкін.
Өтемнің негізгі нұсқалары
| Өтем | Мақсаты | Негізгі тексеру |
|---|---|---|
| Әуе кемесінің КАСКО-сы | Корпустың және енгізілген жабдықтың зақымдануы немесе толық жойылуы | Ұшу кезіндегі, жердегі, рульдеу және техникалық қызмет көрсету кезіндегі тәуекелдер |
| Әскери және арнайы тәуекелдер | Стандартты полиспен алып тасталған жекелеген оқиғалар | Аумақ, мерзім, күшін жою құқығы және арнайы лимиттер |
| Қосалқы бөлшектер | Бортқа орнатылмаған қозғалтқыштар, агрегаттар және жабдық | Сақтау орындары, тасымалдау және құнды бағалау тәсілі |
| Франшиза | Клиенттің жауапкершілігінде қалатын залал бөлігі | Әрбір борт пен оқиға түрі бойынша мөлшері |
Қандай оқиғалар сақтандырылуы мүмкін
Сақтандыру жағдайы шартпен айқындалады. Өтем ұшу, рульдеу, тұрақ немесе жердегі қызмет көрсету кезіндегі кенеттен болған және күтпеген зақымдануларды қамтуы мүмкін.
- авиациялық оқиға немесе инцидент;
- жердегі объектімен, құспен немесе басқа әуе кемесімен соқтығысу;
- өрт, жарылыс, найзағай соғуы және жекелеген табиғи құбылыстар;
- апаттық қону кезіндегі зақымдану;
- үшінші тұлғалардың құқыққа қайшы әрекеттері;
- ұрлау немесе айдап кету, егер тәуекел тікелей енгізілсе;
- сүйреу және жердегі қызмет көрсету кезіндегі зақымдану;
- құтқару және залалдың ұлғаюын болдырмау бойынша ақылға қонымды шығыстар.
Кейбір техникалық бұзылулар кейіннен сақтандырылған зақымдануға әкелген жағдайда ғана өтеледі. Ақаулы бөлшекті ауыстыру құны, тіпті апаттың салдары өтемге кірсе де, өтелмеуі мүмкін.
Негізгі алып тастаулар
- бөлшектердің тозуы, коррозиясы және біртіндеп бұзылуы;
- ұшуға жарамдылықты немесе міндетті регламенттерді бұза отырып пайдалану;
- келісілген аумақтан тыс ұшу;
- талап етілетін рұқсаттары мен біліктілігі жоқ экипаждың басқаруы;
- мәлімделген мақсатқа сай пайдаланбау;
- шамадан тыс жүктеу немесе пайдалану шектеулерін бұзу;
- сақтанушының немесе пайда алушының қасақана әрекеттері;
- арнайы өтемсіз әскери іс-қимылдар, терроризм, басып алу және тәркілеу;
- жеке сақтандырусыз жанама шығындар және тоқтап тұру.
Авиациялық алып тастаулар егжей-тегжейлі тұжырымдалуы мүмкін. Халықаралық пайдалану кезінде санкциялық шектеулерді, тіркеу талаптарын және қолданылатын құқықты қосымша тексеру қажет.
Құн неге байланысты
- әуе кемесінің нарықтық құны және шығарылған жылы;
- түрі, моделі, ең жоғары ұшу салмағы және қозғалтқыштар саны;
- жолаушылық, жүк, оқу немесе арнайы пайдалану;
- география, бағыттар және базалану әуежайлары;
- борттың ұшу сағаты және ұшу қарқындылығы;
- ұшқыштардың біліктілігі, ұшу сағаты және рұқсаттары;
- техникалық қызмет көрсетуді ұйымдастыру;
- апаттылық және сақтандыру тарихы;
- таңдалған тәуекелдер, лимиттер және франшиза;
- лизинг талаптары және қаржыландырушы ұйымның талаптары.
Сақтандыру сыйлықақысы бір борт немесе бүкіл флот үшін белгіленуі мүмкін. Төмен тарифті ұсынысты бірдей талаптар бойынша салыстыру керек: аумақ, әскери тәуекелдер, франшиза, валюта, бағалау тәсілі және қайта сақтандырушылардың қатысуы.
Сақтандыру сомасы қалай белгіленеді
Сақтандыру сомасы әдетте әуе кемесінің келісілген құнына негізделеді. Оны растау үшін сатып алу шарты, лизинг құжаттары, бағалау, техникалық жай-күй, жинақталым және нарық деректері пайдаланылады. Шартта валютаны және құнды қайта қарау тәртібін белгілеу маңызды.
Лизинг кезінде пайда алушы меншік иесі немесе қаржыландырушы ұйым болуы мүмкін. Сақтандыру сертификаттары мен арнайы талаптар лизинг келісімінің талаптарына сәйкес келуі, бірақ негізгі сақтандыру шартына қайшы келмеуі тиіс.
Есептеуге және ресімдеуге арналған құжаттар
- пайдалану сипатталған сауалнама;
- тіркеу туралы куәлік және ұшуға жарамдылық сертификаты;
- техникалық сипаттамалар, шығарылған жылы және сериялық нөмірлер;
- қозғалтқыштар мен жабдық туралы мәліметтер;
- техникалық қызмет көрсету бағдарламасы;
- экипаж, лицензиялар және ұшу сағаты туралы деректер;
- бағыттар, әуежайлар және ұшу аудандары;
- оқиғалар мен шығындар статистикасы;
- лизинг немесе кепіл шарты — бар болса;
- борт құнын растау.
Бағыттардың, мақсаттың, экипаж құрамының немесе техникалық жай-күйдің өзгеруі тәуекелдің өзгеруі деп саналуы мүмкін. Елеулі мән-жайлар туралы сақтандырушыға шартта белгіленген тәртіппен хабарлау қажет.
Авиациялық оқиға кезінде не істеу керек
- Жолаушылардың, экипаждың және жердегі адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіңіз.
- Пайдаланушының апаттық рәсімдері бойынша әрекет етіңіз.
- Авиациялық және өзге де құзыретті органдарға хабарлаңыз.
- Сақтандырушыны және, егер қатысса, брокерді дереу хабардар етіңіз.
- Тергеп-тексеру үшін әуе кемесін, сынықтарды және құжаттарды сақтаңыз.
- Келісімсіз жауапкершілікті мойындамаңыз және келісімдер жасамаңыз.
- Құтқару, сақтау және тасымалдау шығыстарын тіркеңіз.
- Тағайындалған сарапшылар мен сюрвейерлерге қолжетімділік беріңіз.
Себептерді ресми тергеп-тексеру мен сақтандыру реттеуі әртүрлі міндеттерді шешеді, бірақ ортақ дәлелдемелік базаны пайдаланады. Мән-жайларды анықтау үшін маңызы болуы мүмкін материалдарды өзгертуге немесе жоюға болмайды.
Төлемге арналған құжаттар
- жазбаша хабарлама және өтініш;
- сақтандыру шарты және әуе кемесінің құжаттары;
- авиациялық тергеп-тексеру материалдары;
- техникалық журналдар және қызмет көрсету жазбалары;
- экипаж деректері және ұшу құжаттамасы;
- фотосуреттер, бейнежазба және зақымданулар сызбасы;
- сарапшы есебі, ақауларды анықтау және жөндеу сметасы;
- құтқару, тасымалдау және сақтау бойынша шоттар;
- пайда алушының банктік деректемелері.
Ұсыныстарды қалай салыстыру керек
- Өтемнің ұшу, рульдеу және тұрақ кезінде әрекет ететінін тексеріңіз.
- Келісілген құнды және толық жойылу өлшемшарттарын салыстырыңыз.
- Аумақты және алып тасталған әуежайларды нақтылаңыз.
- Ұшқыштарға және техникалық қызмет көрсетуге қойылатын талаптарды тексеріңіз.
- Корпус, қозғалтқыштар және арнайы тәуекелдер бойынша франшизаны салыстырыңыз.
- Қосалқы бөлшектер мен құтқару шығыстарының өтелуін нақтылаңыз.
- Төлем валютасын және пайда алушының қатысуын тексеріңіз.
- Жөндеу тәртібін және түпнұсқа бөлшектерді пайдалануды келісіңіз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Лизингтегі әуе кемесін сақтандыруға бола ма?
Иә. Шарт меншік иесінің, пайдаланушының және қаржыландырушы ұйымның мүдделерін ескеруі тиіс. Пайда алушы және төлем тәртібі жазбаша көрсетіледі.
Қозғалтқыштың зақымдануы өтеле ме?
Себебіне және полистің тұжырымына байланысты. Тозу және ішкі бұзылу жиі алып тасталады, бірақ ұшақтың кейінгі зақымдануы жеке сақтандырылған залал ретінде қарастырылуы мүмкін.
Ұшқыштың ауысқаны туралы хабарлау керек пе?
Егер шартта рұқсат етілген ұшқыштарға, ұшу сағатына немесе біліктілікке қойылатын талаптар болса, өзгерісті келісу қажет. Талапты бұзу төлемге әсер етуі мүмкін.
Полис Қазақстаннан тыс жерде әрекет ете ме?
Тек көрсетілген аумақ пен бағыттар шегінде. Халықаралық ұшулар үшін құқықтық, санкциялық және қайта сақтандыру шектеулері тексеріледі.
Қорытынды
Әуе көлігін сақтандыру бортты және нақты пайдалануды дәл сипаттауды талап етеді. Сапалы полис құнды, аумақты, экипажды, техникалық талаптарды, франшизаны және оқиға кезіндегі әрекеттер тәртібін келіседі.
Материал ақпараттық сипатта. Талаптар мен сақтандыру төлемдері лицензиясы бар сақтандыру компаниясының шартымен айқындалады.