Міндетті сақтандыру
Ерікті сақтандыру
Қазақстандағы бизнеске арналған сақтандыру екі үлкен топқа бөлінеді: міндетті және ерікті. Міндетті түрлер заңдармен белгіленген — егер компания белгілі бір қызметпен айналысса немесе белгілі бір объектілерге иелік етсе, шарт жасасуға тиіс. Ерікті түрлерді компания өз тәуекелдеріне, сондай-ақ серіктестердің, банктердің және тапсырыс берушілердің талаптарына сүйене отырып, өзі таңдайды.
Заңды тұлғаларға арналған міндетті сақтандыру
Міндетті сақтандыру ең алдымен үшінші тұлғалар мен жұмыскерлерді қорғайды: егер компанияның қызметі зиян келтірсе, жәбірленушілер кәсіпорын қаражат тапқанша күтпей, өтемді сақтандыру төлемінен алады. Міндетті түрлердің тізбесі және олардың әрқайсысы бойынша талаптар жекелеген заңдармен айқындалады. Ең көп таралғандарына мыналар жатады:
- КҚЖМ — көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру. Компанияның әрбір автомобилі, соның ішінде қызметтік көлік пен автопарктер үшін қажет.
- Жұмыскерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру — жұмыскерді еңбек (қызметтік) міндеттерін атқару кезінде жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру. Еңбек шарттары бойынша жұмыскерлері бар жұмыс берушілерге қолданылады.
- Қауіпті объектілер иелерінің АҚЖ-ын міндетті сақтандыру — қызметі үшінші тұлғаларға зиян келтіру қаупімен байланысты объектілер иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру.
- Міндетті экологиялық сақтандыру — экологиялық қауіпті қызмет түрлерін жүзеге асыратын табиғат пайдаланушылар үшін.
- Тасымалдаушының жолаушылар алдындағы АҚЖ-ын міндетті сақтандыру — жолаушыларды тасымалдайтын компаниялар үшін.
- Жекелеген санаттардың кәсіптік жауапкершілігін міндетті сақтандыру — мысалы, аудиторлық ұйымдардың, жеке нотариустардың және мұндай сақтандыру заңда көзделген басқа да мамандардың.
Міндетті түрлердің нақты тізбесі, сақтандыру сомаларының мөлшері және шарттарға қойылатын талаптар уақыт өте өзгеріп отырады. Шарт жасасар алдында adilet.zan.kz сайтындағы тиісті заңның өзекті редакциясымен салыстырған немесе талаптарды брокерден нақтылаған жөн.
Міндетті полистің болмауы неге әкеледі
Егер міндетті шарт жасалмаса, компания әкімшілік жазаға тартылу қаупіне ұшырайды, ал зиян келтірілген жағдайда оны өз қаражатынан өтеуге мәжбүр болады. Бірқатар қызмет түрлері үшін полистің бар-жоғы рұқсаттар алу, тендерлерге қатысу кезінде немесе бақылаушы органдардың тексерулері кезінде тексеріледі.
Бизнеске арналған ерікті сақтандыру
Ерікті бағдарламалар заң сақтандыруға міндеттемейтін, бірақ компанияның қаржысына қатты соққы беруі мүмкін тәуекелдерді жабады. Негізгі бағыттар:
- Мүлікті сақтандыру — ғимараттарды, жабдықтарды, қоймадағы тауарлар мен шикізатты өрттен, су басудан, дүлей апаттардан, үшінші тұлғалардың құқыққа қайшы әрекеттерінен сақтандыру. Толығырақ — бизнес мүлкін сақтандыру бөлімінде.
- Жүктерді сақтандыру — көліктің әртүрлі түрлерімен тасымалдау кезінде жүкті қорғау.
- КАСКО және автопарктерді сақтандыру — меншікті көлік құралдарын залалдан және айдап әкетуден қорғау.
- Жауапкершілікті ерікті сақтандыру — жалпы азаматтық, кәсіптік, өнім сапасы үшін жауапкершілік, жұмыс берушінің жауапкершілігі.
- Медициналық сақтандыру және қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан сақтандыру — әлеуметтік пакеттің бөлігі және персоналды ұстап қалу құралы.
- Құрылыс-монтаж тәуекелдері — құрылыс кезеңіне арналған құрылыс салушылар мен мердігерлер үшін.
- Мамандандырылған түрлер — кибертәуекелдерді, теңіз кемелерін, авиациялық тәуекелдерді, энергетикалық объектілерді, ауыл шаруашылығы тәуекелдерін сақтандыру.
Компанияға арналған сақтандыру бағдарламасын қалай таңдауға болады
- Тәуекелдер тізбесін жасаңыз. Егер қойма өртенсе, негізгі жабдық істен шықса, жұмыскер зардап шексе немесе клиент наразылық білдірсе, бизнеске не болады?
- Міндетті талаптарды тексеріңіз. Сіздің қызметіңіз бен объектілеріңіз үшін сақтандырудың қандай түрлері міндетті екенін айқындаңыз.
- Серіктестердің талаптарын ескеріңіз. Кепіл мүлкі бойынша банктер, жалға берушілер, шарттар мен тендерлер бойынша тапсырыс берушілер көбіне белгілі бір лимиттері бар нақты полистерді талап етеді.
- Сақтандыру сомалары мен лимиттерді айқындаңыз. Егер шартта өзгеше көзделмесе, толық сақтандырылмау төлемнің пропорционалды азаюына, ал асыра көрсетілген сома — артық шығыстарға әкеледі.
- Франшизаны таңдаңыз. Жоғарырақ франшиза полистің құнын төмендетеді, бірақ ұсақ залалдарды компания өзі жабады.
- Ерекшеліктерді зерделеңіз. Қандай оқиғалар мен залал түрлері өтелмейтінін алдын ала білу маңызды.
Шартта неге назар аудару керек
- сақтандыру аумағы және объектілердің нақты мекенжайы;
- сақтандырылған тәуекелдер тізбесі және оқиғалардың тұжырымдары;
- сақтандыру сомасы, бір жағдайға және шарттың бүкіл мерзіміне арналған лимиттер;
- франшизаның мөлшері мен түрі (шартты немесе шартсыз);
- сақтандыру жағдайы туралы хабарлау мерзімдері және төлемге арналған құжаттар тізбесі;
- сақтанушының міндеттері: күзет, өртке қарсы шаралар, жабдыққа қызмет көрсету.
Сақтандыру жағдайы кезіндегі әрекеттер тәртібі
Оқиға орын алғанда залалды азайту шараларын қабылдау, құзыретті қызметтерді (полицияны, өрт сөндірушілерді, апаттық қызметтерді) шақыру, шартта белгіленген мерзімде сақтандырушыны хабардар ету және мүмкіндігінше зақымдалған мүлікті тексеруге дейін сақтау маңызды. Содан кейін залалдың фактісі мен мөлшерін растайтын құжаттар жиналады. Брокер әр кезеңде көмектеседі: қандай құжаттар қажет екенін айтады және сақтандыру компаниясымен өзара іс-қимыл жасайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Сақтандырудың бірнеше түрін бір шартқа біріктіруге бола ма?
Иә, бизнес үшін мүлік, жауапкершілік және басқа тәуекелдер бір шартта сақтандырылатын кешенді бағдарламалар жиі қолданылады. Бұл әкімшілендіруді жеңілдетеді, бірақ әр тәуекел бойынша талаптарды бәрібір жеке тексеру қажет.
Сақтандыру құнын алдын ала қалай бағалауға болады?
Бірқатар түрлер бойынша болжамды есептеуді калькуляторлар бөлімінде жасауға болады. Нақты құн объектінің сипаттамаларына және қызмет түріне байланысты және оны сақтандырушы айқындайды.
Егер компания үшін бағдарлама таңдау немесе қолданыстағы полистерді тексеру қажет болса, брокерден кеңес алуға болады.