Аванстық төлемді сақтандыру мердігер немесе өнім беруші аванспен қамтамасыз етілген міндеттемелерді орындамаған жағдайда тапсырыс берушінің мүліктік мүддесін қорғауға көмектеседі. Қазақстанның мемлекеттік сатып алуларында бұл мақсатта бекітілген үлгілік нысан бойынша өнім берушінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру шарты қолданылады.
Аванс мердігерге материалдар сатып алуға, персоналды жұмылдыруға және жұмысты бастауға мүмкіндік береді, бірақ тапсырыс беруші үшін қаражатты жоғалту тәуекелін тудырады. Авансты қамтамасыз ету бұл тәуекелді азайтады және өнім берушінің шартты тиісінше орындауға жауап беруге дайын екенін растайды.
Авансты сақтандыру және құрылыс-монтаж тәуекелдері — әртүрлі өнімдер
Аванстық төлемді қамтамасыз ету өнім берушінің алынған авансты қайтару немесе оны жұмыспен өтеу міндетіне байланысты. Ол құрылыс кезінде объектіні, материалдарды, жабдықты және зақымданған кездегі жауапкершілікті қорғайтын құрылыс-монтаж тәуекелдерін сақтандыруды алмастырмайды.
| Өлшем | Авансты қамтамасыз ету | ҚМЖ |
|---|---|---|
| Негізгі тәуекел | Өнім берушінің міндеттемелерді орындамауы | Объектінің немесе мүліктің зақымдануы |
| Қорғалатын мүдде | Тапсырыс берушіге келтірілген зиянды өтеу | Жұмыстардың, материалдардың сақталуы және жауапкершілік |
| Төлем негізі | Үлгілік немесе жеке шарт бойынша оқиға | Апат, өрт, дүлей зілзала және өзге де өтелетін тәуекелдер |
Мемлекеттік сатып алуларда бұл қалай жұмыс істейді
Мемлекеттік сатып алу қағидалары шарттың және аванстың орындалуын қамтамасыз етудің бірнеше тәсілін көздейді. Солардың бірі — уәкілетті орган бекіткен үлгілік нысан бойынша жасалған өнім берушінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру шарты.
Мұндай сақтандырудың объектісі — өнім берушінің мемлекеттік сатып алу туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындамауы немесе тиісінше орындамауы салдарынан тапсырыс берушіге келтірілген зиянды өтеу міндетіне байланысты мүліктік мүддесі.
Қамтамасыз етудің қандай тәсілдері қолданылуы мүмкін
Қолданыстағы қағидаларға және нақты сатып алудың шарттарына қарай өнім беруші мыналарды пайдалана алады:
- көзделген тәсілмен орналастырылған немесе бұғатталған ақша;
- электрондық банктік кепілдік;
- үлгілік нысан бойынша өнім берушінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру шарты;
- өзекті заңнамада және сатып алу құжаттамасында тікелей көзделген өзге тәсіл.
Тәсілді таңдау әрдайым толықтай еркін емес: сатып алу шартын, өнім берушінің санатын, қазынашылық сүйемелдеудің болуын және қағидалардың өзекті редакциясын тексеру қажет.
Орындалуды қамтамасыз ету және авансты қамтамасыз ету
Бұл өзара байланысты, бірақ дербес екі талап. Шарттың орындалуын қамтамасыз ету өнім берушінің бүкіл міндеттемесіне қатысты. Авансты қамтамасыз ету, егер шартта алдын ала төлем көзделсе, сол сомаға байланысты.
Аванс мөлшері әмбебап емес және әрдайым 30% бола бермейді. Ол нақты сатып алудың шарттарымен, шартпен және қолданылатын қағидалармен айқындалады. Жекелеген жағдайларда, мысалы қазынашылық сүйемелдеу кезінде, арнаулы мөлшерлер немесе ерекшеліктер қолданылады.
Өнім берушіге арналған қадамдық рәсім
- Шарт жобасын зерделеңіз. Аванс сомасын, қамтамасыз ету мөлшерін, енгізу мерзімін және рұқсат етілген нысанды тексеріңіз.
- Құжаттарды дайындаңыз. Сақтандырушы компанияны, тәжірибені, қаржылық жағдайды және келісімшарт параметрлерін бағалайды.
- Ұсыныс алыңыз. Онда тариф, қамтамасыз етуге қойылатын талаптар, лимиттер және қосымша құжаттар тізбесі болуы мүмкін.
- Үлгілік нысанмен салыстырыңыз. Мемлекеттік сатып алулар үшін шарт бекітілген талаптарға сәйкес келуге тиіс.
- Электрондық құжатты рәсімдеңіз. Портал талаптарын және қамтамасыз етуді енгізу мерзімін сақтаңыз.
- Әрекет ету мерзімін бақылаңыз. Қорғаныс қажетті кезеңді қамтуға және шарт өзгерген кезде дұрыс ұзартылуға тиіс.
Сақтандыру компаниясы нені бағалайды
Қаржы
Есептілік, меншікті қаражат, борыш жүктемесі, ақша қозғалысы және келісімшартты орындау мүмкіндігі.
Тәжірибе
Аяқталған ұқсас жобалар, іскерлік бедел, талап-арыздар және шарттарды бұзу жағдайлары.
Келісімшарт
Сома, мерзім, жұмыстардың күрделілігі, кесте, маржиналдылық, қосалқы мердігерлер және авансты пайдалану тәртібі.
Сақтандырушы тәуекелді жоғары деп санаса, бас тартуға, қосымша қамтамасыз ету сұратуға немесе тарифті өзгертуге құқылы. Тендерде жеңудің өзі сақтандыру шартының берілуіне кепілдік бермейді.
Қарауға арналған құжаттар
- сақтандырушының өтініші немесе сауалнамасы;
- сатып алу шарты және қосымшалар, техникалық ерекшелік;
- аванс сомасы және талап етілетін қамтамасыз ету туралы мәліметтер;
- қаржылық есептілік және таратып жазулар;
- орындалған ұқсас келісімшарттар тізімі;
- жұмыс кестесі, смета және авансты пайдалану жоспары;
- персонал, техника және қосалқы мердігерлер туралы мәліметтер;
- құрылтай және тіркеу құжаттары;
- сот даулары, берешек және бұрынғы шығындар туралы ақпарат;
- қосымша қамтамасыз ету — егер андеррайтинг нәтижелері бойынша талап етілсе.
Құны неге байланысты
«2,1%-дан бастап» тариф туралы ескі тұжырымды енді стандарт деп санауға болмайды. Сақтандыру құны жеке-дара қалыптасады және жауапкершілік сомасына, мерзімге, өнім берушінің қаржылық жағдайына, тәжірибесіне, жұмыс түріне, келісімшарт шарттарына және нақты сақтандырушының саясатына байланысты.
Төмен тариф қосымша талаптармен немесе шектеулермен қатар жүруі мүмкін. Мемлекеттік үлгілік шарт үшін коммерциялық ұсыныстың нысанның міндетті талаптарын өзгертпеуі аса маңызды.
Сақтандыру төлемі қашан жүргізілуі мүмкін
Негіз шартпен және заңнамамен айқындалады. Әдетте әңгіме өнім берушінің міндеттемелерді орындамауы немесе тиісінше орындамауы салдарынан тапсырыс берушіге келтірілген зиян туралы болады. Төлем алу үшін бұзушылықты, талап мөлшерін және рәсімнің сақталғанын растайтын құжаттар қажет.
Сақтандыру өнім берушіні келісімшартты орындаудан босатпайды, тұрақсыздық айыбын алмастырмайды және заңда немесе шартта көзделген болса, регрестік немесе өзге талаптарды жоққа шығармайды.
Жеке тендерлер және коммерциялық келісімшарттар
Жеке компаниялардың сатып алуларында мемлекеттік үлгілік нысан қолданылмауы мүмкін. Тапсырыс беруші мен мердігер банктік кепілдікті, сақтандыруды, кепілді, төлемнің бір бөлігін ұстап қалуды немесе басқа тетікті келіседі.
Мұндай шарт оқиғаны аса дәл сипаттауды талап етеді: «мердігер жұмысты орындамады» деп жазу жеткіліксіз. Қандай бұзушылықтар өтелетінін, залал мөлшері қалай белгіленетінін, қандай ерекшеліктер қолданылатынын және тапсырыс беруші талапты қашан қоюға құқылы екенін айқындау қажет.
Банктік кепілдік пе, әлде сақтандыру ма
Сақтандыру банктік кепілдікке қарағанда әрдайым арзан әрі қарапайым деп айтуға болмайды. Банк пен сақтандырушы бағалау мен қамтамасыз етудің әртүрлі әдістерін пайдаланады. Бір компания үшін кепілдік, ал екіншісі үшін сақтандыру шарты тиімдірек болып шығады.
Комиссия немесе сыйлықақыны ғана емес, кепілге қойылатын талаптарды, кредиттік лимиттерге әсерін, рәсімдеу мерзімдерін, талап қою шарттарын және төлемнің салдарын да салыстырыңыз.
Polis Re-дің рөлі
Polis Re құжаттарды жинауға, тәуекелді сақтандыру компанияларына ұсынуға және ұсыныстарды салыстыруға көмектесе алады. Тәуекелді қабылдау, тариф және шарттар туралы түпкілікті шешімді лицензиясы бар сақтандырушы қабылдайды.
Сақтандыру қызметін тек сақтандыру компаниясы көрсетеді, оның тиісті сынып бойынша қолданыстағы лицензиясы болуы тиіс. Делдал немесе кеңесші сақтандыру төлемін жүргізуге міндетті тарапқа айналмайды.
Материал ақпараттық сипатта. Сатып алу қағидалары мен қамтамасыз ету нысандары өзгеруі мүмкін; рәсімдеу алдында қолданыстағы нормаларды және нақты сатып алудың құжаттарын тексеріңіз.