Қазақстандағы мемлекеттік баж: мөлшерлемелер және есептеу

Баж сомасын қалай анықтауға болады

1. Заңдық маңызы бар әрекетті анықтаңыз.
2. Қолданыстағы Салық кодексінің тиісті нормасын табыңыз.
3. Базаны белгілеңіз: АЕК, талаптан пайыз не аралас мөлшерлеме.
4. Жеңілдіктерді, босатуды, кейінге қалдыруды және қайтаруды тексеріңіз.
5. Ресми деректемелер мен БСК-ны алушыдан алыңыз.

Ескі мөлшерлемелерді неліктен автоматты түрде қолдануға болмайды

Салық кодексі, АЕК, рәсімдер мен жеңілдіктер өзгерді. Таныс пайыздың өзінде жаңа шектер немесе шарттар болуы мүмкін. Салық кодексінің бақылау редакциясын және мемлекеттік органның ресми сервисін пайдаланыңыз.

Бастапқы жарияланымдағы мөлшерлемелердің мұрағаттық тізбесі

Төменде 2012 жылғы мәтін қысқартусыз сақталған. Ол баждардың бұрынғы құрылымын көрсетеді, бірақ ағымдағы соманы растамайды.

Мемлекеттік баждың тіркелген пайыздық мөлшерлемелері, егер Салық кодексінде өзгеше белгіленбесе, мемлекеттік баж төленген күні Қазақстан Республикасының заңнамалық актісінде белгіленген айлық есептік көрсеткіштің мөлшері негізге алына отырып есептеледі.

Соттардағы мемлекеттік баж мөлшерлемелері

Сотқа берілетін талап арыздардан, ерекше іс жүргізу істері бойынша арыздардан (шағымдардан), апелляциялық шағымдардан, сот бұйрығын шығару туралы, апелляциялық шағымға қосылу туралы арыздардан, сондай-ақ сот құжаттардың көшірмелерін (телнұсқаларын) бергені үшін мемлекеттік баж мынадай мөлшерлерде алынады:

• мүліктік сипаттағы талап арыздардан:

  • жеке тұлғалар үшін - талап сомасының 1 %;

  • заңды тұлғалар үшін - талап сомасының 3 %;

• мемлекеттік органдар мен олардың лауазымды адамдарының жеке тұлғалардың құқықтарына нұқсан келтіретін заңсыз әрекеттеріне шағымдардан - 30 %;

• мемлекеттік органдар мен олардың лауазымды адамдарының заңды тұлғалардың құқықтарына нұқсан келтіретін заңсыз әрекеттеріне шағымдардан - 500 %;

• салықтық тексерулер актілері бойынша хабарламаларға дау айту туралы талап арыздардан:

  • дара кәсіпкерлер мен шаруа (фермер) қожалықтары үшін - хабарламада көрсетілген салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің (өсімпұлды қоса алғанда) дау айтылатын сомасының 0,1 %;

  • заңды тұлғалар үшін - хабарламада көрсетілген салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің (өсімпұлды қоса алғанда) дау айтылатын сомасының 1 %;

• некені бұзу туралы талап арыздардан - 30 %.

Неке бұзылған кезде мүлік бөлінетін жағдайларда баж осы 1) тармақшаға сәйкес талап құнынан айқындалады.

• белгіленген тәртіппен хабар-ошарсыз кетті немесе жан ауруы не ақыл-есі кемдігі салдарынан әрекетке қабілетсіз деп танылған адамдармен не үш жылдан астам мерзімге бас бостандығынан айыруға сотталған адамдармен некені бұзу кезінде мүлікті бөлу туралы талап арыздардан;

• тұрғын үй-жайларды жалдау шартын өзгерту немесе бұзу туралы, мұраны қабылдау мерзімін ұзарту туралы, мүлікті тыйым салудан босату туралы талап арыздардан және мүліктік емес сипаттағы немесе бағалауға жатпайтын басқа да талап арыздардан - 50 %;

• ерекше іс жүргізу істері бойынша арыздардан (шағымдардан) - 50 %;

• төрелік соттардың шешімдерін, арбитраждық шешімдерді жою туралы өтінішхаттардан:

  • жеке тұлғалар үшін - талап сомасының 1 %;

  • заңды тұлғалар үшін - талап сомасының 3 %;

• сот шешімдеріне апелляциялық шағымдардан - мүліктік емес сипаттағы талап арыз берілген кезде алынатын мемлекеттік баж мөлшерінің 50 %, ал мүліктік сипаттағы даулар бойынша - арыз беруші дау айтып отырған сома негізге алына отырып есептелген мемлекеттік баж мөлшерінен;

• сот бұйрығын шығару туралы арыздардан – осы 1) тармақшада көрсетілген мемлекеттік баж мөлшерлемелерінің 50 %;

• атқару парағының телнұсқасын беру мәселесі бойынша сот ұйғарымына жеке шағымдардан, сондай-ақ төрелік соттардың, шетелдік соттар мен арбитраждардың шешімдері бойынша атқару парақтарын бергені үшін - 500 %;

• тараптардың және іске қатысушы басқа да адамдардың өтініші бойынша соттар беретін сот шешімдерінің, үкімдерінің, ұйғарымдарының, соттың өзге де қаулыларының көшірмелерін (телнұсқаларын), сондай-ақ істегі басқа да құжаттардың көшірмелерін қайта бергені үшін - әрбір құжат үшін 10 % және бұдан басқа, дайындалған әрбір бет үшін 3 %;

• заңды тұлғаларды банкрот деп тану туралы арыздардан - 500 %.

Мүліктік және мүліктік емес сипаттағы талаптарды бір мезгілде қамтитын талап арыздар үшін мүліктік сипаттағы талап арыздарға және мүліктік емес сипаттағы талап арыздарға белгіленген мемлекеттік баж бір мезгілде алынады.

Нотариаттық әрекеттер жасағаны, сондай-ақ құжаттардың нотариат куәландырған көшірмелерін бергені үшін мемлекеттік баж мөлшерлемелері

• қалалық жерлердегі жылжымайтын мүлікті (жер учаскелерін, тұрғын үйлерді, пәтерлерді, саяжайларды, гараждарды, құрылысжайларды және өзге де жылжымайтын мүлікті) иеліктен шығару туралы шарттарды куәландырғаны үшін:

  • егер тараптардың бірі заңды тұлға болса, - 1000 %;

  • құны 30 АЕК-ке дейін болса:

  • балаларына, жұбайына, ата-анасына, туған ағалары мен апаларына (іні-қарындастарына), немерелеріне - 100 %;

  • басқа адамдарға - 300 %;

  • құны 30 АЕК-тен асса:

  • балаларына, жұбайына, ата-анасына, туған ағалары мен апаларына (іні-қарындастарына), немерелеріне - 500 %;

  • басқа адамдарға - 700 %;

  • егер мәміле ипотекалық тұрғын үй қарызы бойынша алынған қаражат есебінен жылжымайтын мүлікті сатып алу мақсатында жасалса, - 200 %;

• ауылдық жерлердегі жылжымайтын мүлікті (жер учаскелерін, тұрғын үйлерді, пәтерлерді, саяжайларды, гараждарды, құрылысжайларды және өзге де жылжымайтын мүлікті) иеліктен шығару туралы шарттарды куәландырғаны үшін:

  • егер тараптардың бірі заңды тұлға болса, - 100 %;

  • балаларына, жұбайына, ата-анасына, туған ағалары мен апаларына (іні-қарындастарына), немерелеріне - 50 %;

  • басқа адамдарға - 70 %;

• автомотокөлік құралдарын иеліктен шығару шарттарын куәландырғаны үшін:

  • егер тараптардың бірі заңды тұлға болса, - 700 %;

  • балаларына, жұбайына, ата-анасына, туған ағалары мен апаларына (іні-қарындастарына), немерелеріне - 200 %;

  • басқа адамдарға - 500 %;

• жалдау, қарыз (ипотекалық тұрғын үй қарызы шарттарын қоспағанда), кепілпұл, лизинг, мердігерлік шарттарын, неке шарттарын, ортақ меншіктегі мүлікті бөлу, мұралық мүлікті бөлу шарттарын, алимент төлеу жөніндегі келісімдерді, құрылтай шарттарын куәландырғаны үшін - 500 %;

• ипотекалық тұрғын үй қарызы шарттарын куәландырғаны үшін - 200 %;

• өсиеттерді куәландырғаны үшін - 100 %;

• мұраға құқық туралы куәліктер бергені үшін - берілген әрбір куәлік үшін 100 %;

• ерлі-зайыптылардың және мүлкі ортақ бірлескен меншік құқығында болатын өзге де адамдардың ортақ мүлкіндегі үлеске меншік құқығы туралы куәлік бергені үшін - 100 %;

• мүлікті пайдалану және оған билік ету құқығына сенімхаттарды куәландырғаны үшін - 50 %;

• автокөлік құралдарын сату құқығынсыз пайдалану және басқару құқығына сенімхаттарды куәландырғаны үшін - 100 %;

• автокөлік құралдарын сатуға, сыйға тартуға, айырбастауға сенімхаттарды куәландырғаны үшін - 200 %;

• өзге де сенімхаттарды куәландырғаны үшін:

  • жеке тұлғалар үшін - 10 %;

  • заңды тұлғалар үшін - 50 %;

• мұралық мүлікті қорғау жөнінде шаралар қабылдағаны үшін - 100 %;

• теңіз наразылығын жасағаны үшін - 50 %;

• құжаттардың және құжаттардан үзінді көшірмелердің көшірмелерінің дұрыстығын куәландырғаны үшін (бет үшін):

  • жеке тұлғалар үшін - 5 %;

  • заңды тұлғалар үшін - 10 %;

• құжаттардағы қолтаңбаның түпнұсқалығын, сондай-ақ құжаттардың бір тілден екінші тілге аудармасының дұрыстығын куәландырғаны үшін (әрбір құжат үшін):

  • жеке тұлғалар үшін - 3 %;

  • заңды тұлғалар үшін - 10 %;

• жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін басқа жеке және заңды тұлғаларға бергені үшін - 20 %;

• құжаттардың нотариат куәландырған көшірмелерін бергені үшін - 20 %;

• телнұсқа бергені үшін - 100 %;

• банктерде шоттар ашу кезінде қолтаңбалардың түпнұсқалығын куәландырғаны үшін (әрбір құжат үшін):

  • жеке тұлғалар үшін - 10 %;

  • заңды тұлғалар үшін - 50 %;

• ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша жылжымайтын мүлік кепілі, талап ету құқықтары кепілі шарттарын және ипотекалық куәліктерді куәландырғаны үшін - 200 %; өзге де кепіл шарттарын куәландырғаны үшін - 700 %;

• вексельге наразылық жасағаны және чектің төленбеуін куәландырғаны үшін - 50 %;

• құжаттар мен бағалы қағаздарды сақтағаны үшін - әрбір ай үшін 10 %;

• кепілгерлік және кепілдік шарттарын куәландырғаны үшін - 50 %;

• Қазақстан Республикасының өзге де заңнамалық актілерінде көзделген басқа да нотариаттық әрекеттерді жасағаны үшін - 20 %.

Азаматтық хал актілерін тіркегені, азаматтарға азаматтық хал актілерін тіркеу туралы қайталама куәліктер бергені, сондай-ақ туу, неке, некені бұзу, қайтыс болу туралы акт жазбаларын өзгертуге, толықтыруға, түзетуге және қалпына келтіруге байланысты куәліктер бергені үшін мемлекеттік баж мөлшерлемелері

• некеге тұруды тіркегені үшін - 30 %;

• некені бұзуды тіркегені үшін:

  • кәмелетке толмаған балалары жоқ ерлі-зайыптылардың өзара келісімі бойынша - 200 %;

  • сот шешімінің негізінде - 150 % (ерлі-зайыптылардың біреуінен немесе екеуінен);

  • белгіленген тәртіппен хабар-ошарсыз кетті немесе жан ауруы не ақыл-есі кемдігі салдарынан әрекетке қабілетсіз деп танылған адамдармен не қылмыс жасағаны үшін үш жылдан астам мерзімге бас бостандығынан айыруға сотталған адамдармен сот шешімінің негізінде - 10 %;

• тегін, атын немесе әкесінің атын, ұлтын және жынысын ауыстыруды тіркегені үшін - 10 %;

  • осы негізде берілген жұбайының, балаларының әрбір құжаты үшін - 10 %;

• туу, неке, некені бұзу, қайтыс болу туралы акт жазбаларын өзгертуге, толықтыруға, түзетуге және қалпына келтіруге байланысты куәліктер бергені үшін - 10 %;

• азаматтық хал актілерін тіркеу туралы қайталама куәліктер бергені үшін - 100 %;

• шетел азаматтарының бала асырап алуын тіркегені үшін - 200 %.

Қайтыс болуды тіркеу, сондай-ақ азаматтық хал актілерін тіркеу кезінде жіберілген қателерге байланысты куәліктер беру мемлекеттік баж алынбай жүргізіледі.

Қазақстан Республикасының азаматтығын алуға, Қазақстан Республикасының азаматтығын қалпына келтіруге немесе Қазақстан Республикасының азаматтығын тоқтатуға, сондай-ақ Қазақстан Республикасына келуге немесе шетелге шығуға байланысты әрекеттер жасағаны үшін мемлекеттік баж мөлшерлемелері

• шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға мынадай құқыққа виза бергені немесе оны ұзартқаны үшін:

  • Қазақстан Республикасынан шығу - 50 %;

  • Қазақстан Республикасына келу және Қазақстан Республикасынан шығу - 100 %;

• шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға шекарадан бірнеше рет өту құқығына виза бергені үшін - 200 %;

• Қазақстан Республикасының азаматтарына, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға Қазақстан Республикасынан шығу және Қазақстан Республикасына келу құқығына арналған құжаттарға өзгерістер енгізгені үшін - 100 %;

• Қазақстан Республикасының азаматтарына, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға шетелден шақыру туралы құжаттар бергені үшін - әрбір шақырылатын адам үшін 50 %;

• Қазақстан Республикасының азаматтығын алу, Қазақстан Республикасының азаматтығына қайта қабылдау, Қазақстан Республикасының азаматтығын тоқтату туралы құжаттарды ресімдегені үшін - 100 %;

• Қазақстан Республикасына шақыру туралы жоғалған не бүлінген құжаттардың орнына бергені үшін - тиісінше осы 1), 2), 4) тармақшаларда көрсетілген мөлшерлерде.

Зияткерлік меншік саласындағы уәкілетті органның заңдық маңызы бар әрекеттер жасағаны үшін мемлекеттік баж мөлшерлемелері

• алдын ала патент, патент, куәлік бергені үшін - 100 %;

• жалпыға белгілі тауар белгісіне сертификат бергені үшін - 100 %;

• өнеркәсіптік меншік объектілерін пайдалануға байланысты табыстау, кепіл, лицензиялық, сублицензиялық шарттарды тіркегені үшін - 150 %;

• патенттік сенім білдірілген өкілдерді аттестаттағаны үшін - 1 500 %;

• патенттік сенім білдірілген өкілді тіркеу туралы куәлік бергені үшін - 100 %.

Өзге де әрекеттер жасағаны үшін мемлекеттік баж мөлшерлемелері

• тұрғылықты жерін тіркегені үшін - 10 %;

• аң аулау құқығына рұқсаттар бергені үшін - 10 %;

• сирек кездесетін және жойылып кету қаупі төнген жануар түрлерін және бекіре тұқымдас балықтарды, сондай-ақ олардың бөліктері мен дериваттарын әкелуге және әкетуге рұқсаттар бергені үшін - 200 %;

• мыналарды бергені үшін:

  • Қазақстан Республикасы азаматының паспортын, азаматтығы жоқ адамның куәлігін - 400 %;

  • Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлігін, шетелдіктің Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхатын, уақытша жеке куәлікті - 20 %;

• мыналарды бергені үшін:

• заңды тұлғаларға:

  • азаматтық, қызметтік қаруды және оның патрондарын әкелуге рұқсат - 200 %;

  • азаматтық, қызметтік қаруды және оның патрондарын әкетуге рұқсат - 200 %;

  • азаматтық, қызметтік қаруды және оның патрондарын сақтауға рұқсат - 100%;

  • азаматтық, қызметтік қаруды және оның патрондарын сақтауға және алып жүруге рұқсат - 100 %;

  • азаматтық, қызметтік қаруды және оның патрондарын тасымалдауға рұқсат - 200 %;

  • азаматтық, қызметтік қаруды және оның патрондарын комиссиялық сатуға жолдама - 100 %;

• жеке тұлғаларға:

  • азаматтық қаруды және оның патрондарын әкелуге рұқсат - 50 %;

  • азаматтық қаруды және оның патрондарын әкетуге рұқсат - 50 %;

  • азаматтық қаруды және оның патрондарын сатып алуға рұқсат - 50 %;

  • мыналарды бергені үшін:

  • жеке тұлғаларға:

  • азаматтық қаруды және оның патрондарын сақтауға рұқсат - 50 %;

  • азаматтық қаруды және оның патрондарын сақтауға және алып жүруге рұқсат - 50 %;

  • азаматтық қаруды және оның патрондарын тасымалдауға рұқсат - 10 %;

  • азаматтық қаруды және оның патрондарын комиссиялық сатуға жолдама - 50 пайыз;

• жеке және заңды тұлғалардың азаматтық, қызметтік қаруының әрбір бірлігін тіркегені және қайта тіркегені үшін (аңшылық суық қаруды, сигналдық, ұңғысыз атыс қаруын, механикалық шашыратқыштарды, көзден жас ағызатын немесе тітіркендіргіш заттармен жарақталған аэрозольдық және басқа да құрылғыларды, ауыз энергиясы 7,5 Дж-дан аспайтын және калибрі 4,5 мм-ге дейінгі қоса алғандағы пневматикалық қаруды қоспағанда) - 10 %;

• жеке басын куәландыратын құжаттарға өзгерістер енгізгені үшін - 10 %;

• Қазақстан Республикасы Үкіметі уәкілеттік берген мемлекеттік органдардың Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартқа сәйкес Қазақстан Республикасында жасалған ресми құжаттарға апостиль қойғаны үшін - 20 %;

• мыналарды бергені үшін:

  • жүргізуші куәлігін - 125 %;

  • көлік құралдарын мемлекеттік тіркеу туралы куәлікті 125 %;

  • автомобильге мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгісін 280 %;

  • мотокөлікке, автомобиль тіркемесіне мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгісін - 140 %;

  • көлік құралын айдап әкетуге арналған мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгісін (транзиттік) - 35 %;

• мыналарды бергені үшін:

  • тракторшы-машинист куәлігін - 50 %;

  • тракторларға, олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерге, оларға арналған тіркемелерге, оның ішінде арнайы жабдық орнатылған тіркемелерге, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелиорациялық және жол-құрылыс машиналары мен механизмдеріне мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгісін - 100 %;

  • тракторларды, олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерді, оларға арналған тіркемелерді, оның ішінде арнайы жабдық орнатылған тіркемелерді, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелиорациялық және жол-құрылыс машиналары мен механизмдерін мемлекеттік тіркеуге арналған техникалық паспортты - 50 %.

Төлем алдында нені тексеру керек

• Салық кодексінің редакциясын;
• тиісті жылдың АЕК-ін;
• БСК, ТМК, БСН және банк деректемелерін;
• жеңілдікті немесе босату негізін;
• төлеушінің өтініш берушіге сәйкестігін.

Қорытынды

Мемлекеттік баж мөлшерлемелерін ескі кесте бойынша салыстырусыз есептеуге болмайды. 2026 жылы №214-VIII Салық кодексін, 4 325 теңге АЕК-ті және ресми деректемелерді қолданыңыз.

Тарихи тізбе бастапқы мақаланың толықтығы үшін сақталған; заңнаманың тек өзекті ресми мәтіні ғана заңдық маңызға ие.