Міндетті сақтандыру
Ерікті сақтандыру

Қазақстанда жеке тұлғаларға арналған сақтандыру міндетті және ерікті болып бөлінеді. Міндетті сақтандыру заңмен белгіленген: егер сіз белгілі бір объектілерге иелік етсеңіз немесе белгілі бір қызметпен айналыссаңыз, шартты кез келген жағдайда жасасу керек. Ерікті сақтандыруды адам өзі таңдайды — автокөлікті, тұрғын үйді, денсаулықты, өмірді немесе сапарды күтпеген шығыстардан қорғау үшін.

Жеке тұлғаларға арналған міндетті сақтандыру

Жеке тұлғалар үшін негізгі міндетті түр — КҚЖМ, көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру. Полис тіркелуге жататын автокөліктің, мотоциклдің және басқа да көлік құралының иесіне қажет. Ол жүргізушінің кінәсінен басқа адамдардың өміріне, денсаулығына және мүлкіне келтірілген зиянды өтейді. Жол-көлік оқиғасына кінәлі адамның өз автокөлігі КҚЖМ бойынша өтелмейді — ол үшін КАСКО бар.

Егер жеке тұлға дара кәсіпкер ретінде тіркелсе және қызметкерлерді еңбек шарттары бойынша жұмысқа алса, оған жұмыс берушінің міндеттері, соның ішінде жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру — жұмыскерді еңбек (қызметтік) міндеттерін атқару кезінде жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру талабы да қолданылады.

Сонымен қатар міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) бар. Бұл — мемлекеттік жүйе, оған түсетін жарналар Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына жіберіледі; МӘМС шарттары сақтандыру компанияларында ресімделмейді және ерікті медициналық бағдарламаларды алмастырмайды.

КҚЖМ полисінсіз жүргізу немен қауіпті

Қолданыстағы полистің болмауы әкімшілік жауапкершілікке әкеп соғады. Бірақ ең бастысы — сіздің кінәңізден апат болған жағдайда зардап шеккендерге келтірілген залалды өз қаражатыңыздан өтеуге тура келеді, ал мұндай сомалар, әсіресе денсаулыққа зиян келтірілгенде, айтарлықтай болуы мүмкін.

Жеке тұлғаларға арналған ерікті сақтандыру

Ерікті полистер отбасы бюджетінен жабу қиын шығыстарды алдын ала сақтандырушыға аударуға мүмкіндік береді. Негізгі түрлері:

  • КАСКО — өз автокөлігіңізді жол-көлік оқиғасындағы залалдан, ұрланудан, үшінші тұлғалардың зақымдауынан, табиғи апаттардан қорғау. Толығырақ — автосақтандыру бөлімінде.
  • Тұрғын үй мен мүлікті сақтандыру — пәтерді, үйді, әрлеуді, жиһаз бен техниканы өрттен, су басудан, ұрлықтан және басқа да тәуекелдерден қорғау. Толығырақ — тұрғын үйді сақтандыру бөлімінде.
  • Жеке тұлғаның азаматтық жауапкершілігі — мысалы, көршілердің пәтерін байқаусызда су басып кетсеңіз, олардың алдындағы жауапкершілік.
  • Шетелге шығатындарды медициналық сақтандыру — сапар кезіндегі емделу ақысын төлеу; бірқатар елдер үшін виза ресімдеу кезінде мұндай полис талап етіледі. Толығырақ — саяхатшыларды сақтандыру бөлімінде.
  • Жазатайым оқиғалардан сақтандыру — жазатайым оқиға салдарынан жарақат алғанда, мүгедектік немесе қаза болған жағдайда төлем.
  • Өмірді сақтандыру — отбасын қорғауға және жинақ қалыптастыруға арналған тәуекелдік және жинақтаушы бағдарламалар.
  • Ерікті медициналық сақтандыру — ақылы клиникаларға және қосымша медициналық қызметтерге қолжетімділік.

Сақтандыруды қалай таңдауға болады

  1. Сіз үшін нені қорғау маңыздырақ екенін анықтаңыз. Біреулер үшін бұл — автокөлік, енді біреулер үшін — ипотекадағы пәтер немесе отбасының денсаулығы.
  2. Өзіңіз жаба алмайтын шығыстарды бағалаңыз. Ең алдымен ұсақ шығындарды емес, ірі тәуекелдерді сақтандырған жөн.
  3. Тек бағаны емес, шарттарды салыстырыңыз. Құны бірдей екі полис өтеу көлемі, лимиттері және ерекшеліктері бойынша айтарлықтай ерекшеленуі мүмкін.
  4. Сақтандыру компаниясын тексеріңіз. Сақтандырушыда қажетті сақтандыру сыныбына ҚНРДА берген қолданыстағы лицензия болуы тиіс.

Шартта неге назар аудару керек

  • сақтандырылған тәуекелдердің тізбесі және оқиғалардың нақты тұжырымдары;
  • сақтандыру сомасы және залалдың жекелеген түрлері бойынша төлем лимиттері;
  • франшиза — залалдың өзіңіз төлейтін бөлігі;
  • ерекшеліктер: мысалы, автокөлікті мас күйінде басқару, қасақана әрекеттер, мүліктің тозуы;
  • сақтандыру жағдайы туралы хабарлау қажет мерзімдер;
  • залалды анықтау тәсілі және төлем нысаны — ақшалай немесе жөндеу арқылы.

Сақтандыру жағдайы туындағанда не істеу керек

Алдымен адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, қажетті қызметтерді шақырыңыз: жол-көлік оқиғасы немесе ұрлық кезінде — полицияны, су басқан кезде — авариялық қызметтерді, жарақат алғанда — жедел жәрдемді. Содан кейін шартта көрсетілген мерзімде сақтандырушыға оқиға туралы хабарлаңыз, зақымдарды суретке түсіріп, құжаттарды — анықтамаларды, актілерді, чектерді сақтаңыз. Егер шарт талап етсе, сақтандырушы өкілі қарап шыққанға дейін жөндеуді бастамаңыз.

Жиі кездесетін қателер

  • шарттарын оқымай, полисті тек бағасы бойынша таңдау;
  • объект немесе жүргізушілер туралы дәл емес мәліметтер көрсету — бұл бас тартуға негіз болуы мүмкін;
  • сақтандыру жағдайы туралы хабарлау мерзімін өткізіп алу;
  • полисті, әсіресе міндетті полисті ұзартуды ұмыту.

Жиі қойылатын сұрақтар

Бір мезгілде бірнеше ерікті полис ресімдеуге бола ма?

Иә. Мысалы, КАСКО мен тұрғын үйді сақтандыру әртүрлі объектілерді қорғайды және бір-бірімен қиылыспайды. Бір тәуекелді бірнеше компанияда сақтандырған кезде жалпы төлем, әдетте, нақты залалдан аспауы тиіс.

Полисті тікелей сатып алуға болса, брокер керек пе?

Брокер бірнеше сақтандырушының ұсыныстарын салыстыруға және шарттарды түсінуге көмектеседі, ал сақтандыру жағдайы туындағанда — әрекет ету тәртібін түсіндіреді. Егер сізге лайықты полис таңдағыңыз келсе, кеңес алуға болады.