2008–2010 жылдары Қазақстанның сақтандыру нарығы айтарлықтай өзгерістерге ұшырап, сақтандырудың заңнамалық базасын ғана емес, сақтандыру компанияларының өзін де іс жүзінде өзгертті.

Аталған кезеңде мынадай өзгерістер болды:

  1. Қазақстан Республикасының бірқатар заңдары қабылданып, күшіне енді;
  2. Кейбір сақтандыру компаниялары таратылып, лицензияларынан айырылды;
  3. Сақтандыру саласындағы көптеген мамандар нарықтан кетті не сақтандыру компанияларын ауыстырды.

Жоғарыда аталғандарға байланысты және барлық заңды тұлғалар «Polis Re сақтандыру орталығының» кеңестерін уақтылы пайдалана алмайтынын ескере отырып, сақтандыру нарығының объективті көрінісін көруге және нақты сақтандыру компаниясының қызметі туралы білуге мүмкіндік беретін кейбір қарапайым құралдарды айтып беру туралы шешім қабылданды.

Ұсыныстар

  1. Ресми ақпарат көздерін пайдаланыңыз: Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігінің (ҚҚА) сақтандыру секторына қатысты сайты. Сондай-ақ Қазақстанда жұмыс істейтін сақтандыру компаниялары туралы жалпы мәліметтерді Ұлттық банктің сайтынан қарауға болады.
  2. Бәрі салыстыру арқылы танылады: сақтандыру компаниялары бойынша жиынтық кестені ағымдағы күнге осы сайттан да алуға болады.
  3. Polis Re сақтандыру орталығы мынадай көрсеткіштерге назар аударуды ұсынады: «Есепті кезеңнің бөлінбеген табысы (жабылмаған залалы)» (динамикасы мен себебін міндетті түрде қарау керек); «Сақтандыру сыйлықақылары»; «Төлем қабілеттілігі маржасының нормативі Нмп>1»; «Сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша шығыстар»; «Активтер».

Осы бөлімде келтірілген ақпарат қате шешімдерден аулақ болуға көмектеседі деп үміттенеміз.

Сақтандыру нарығын тереңірек талдау және, тиісінше, тәуекеліңізді сапалы орналастыру үшін «Polis Re сақтандыру орталығының» мамандарымен байланысуды ұсынамыз.

Содан бері не өзгерді

Кезінде ҚҚА мен Ұлттық банк атқарған сақтандыру нарығын қадағалау функцияларын бүгінде Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) жүзеге асырады. Лицензиялар туралы мәліметтер, сондай-ақ сақтандыру ұйымдарының тұрақты қаржылық есептілігі реттеушінің ресми ресурстарында және компаниялардың өз сайттарында жарияланады. Басты қағида бұрынғыша қалады: жарнамалық материалдар мен өзгелердің айтқандарына емес, ресми деректерге сүйеніңіз.

Негізгі көрсеткіштерді қалай оқу керек

Бөлінбеген табыс (жабылмаған залал)

Компанияның пайда тапқанын немесе залал шеккенін көрсетеді. Бір залалды кезеңнің өзі үкім емес: ол ірі төлеммен немесе резервтерді қалыптастырумен байланысты болуы мүмкін. Бірнеше кезеңдегі динамика мен себеп маңыздырақ — егер залал жыл сайын қайталанса, бұл компанияны мұқият зерделеу қажеттігінің белгісі.

Сақтандыру сыйлықақылары

Жиналған сыйлықақылардың көлемі бизнестің ауқымы мен нарықтағы үлесін сипаттайды. Құрылымын қараған пайдалы: міндетті түрлер қандай бөлігін, ерікті түрлер қандай бөлігін құрайды және компания сізге қажетті сақтандыру сыныбына қаншалықты маманданған.

Төлем қабілеттілігі маржасының нормативі

Сақтандырушының қабылданған міндеттемелерге қатысты меншікті капиталы жеткілікті ме, соны көрсетеді. Бірден жоғары мән нормативтің орындалғанын білдіреді; ең төменгі деңгейден асатын қор — қосымша қауіпсіздік жастығы. Көрсеткіштің шекті мәнге дейін төмендеуі — сақтануға себеп.

Сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша шығыстар

Төлемдерді жиналған сыйлықақылармен салыстырыңыз. Төлемдердің тым төмен деңгейі реттеудің қатаң саясатын, ал тым жоғары әрі өсіп келе жатқан деңгейі қаржылық тұрақтылыққа түсетін қысымды білдіруі мүмкін. Сақтандырудың сол түрлері бойынша басқа компаниялармен салыстыра отырып бағалаңыз.

Активтер

Активтердің мөлшері мен сапасы компанияның өз міндеттемелері бойынша немен жауап беретінін көрсетеді. Тек сомасы ғана емес, құрылымы да маңызды: өтімді және сенімді құралдар тәуекелді салымдардан артық.

Сапалық өлшемдер

  • Сізге қажетті сақтандыру сыныбына нақ лицензияның болуы.
  • Ірі тәуекелдер бойынша қайта сақтандыру қорғанысы және қайта сақтандырушылардың сенімділігі.
  • Залалдарды реттеу тәжірибесі: мерзімдер, құжаттарға қойылатын талаптардың ашықтығы, даулы жағдайларға көзқарас.
  • Халықаралық немесе ұлттық рейтинг агенттігі рейтингінің болуы және оның динамикасы.
  • Шарт жасалғанға дейін қолжетімді, түсінікті сақтандыру қағидалары.
  • Сіздің объектілеріңіз немесе қызметкерлеріңіз орналасқан өңірлердегі филиалдар желісі мен сервис.

Қадам бойынша таңдау тәртібі

  1. Қандай тәуекелдерді сақтандыру керек және қандай лимиттер қажет екенін анықтаңыз.
  2. Қажетті сыныпқа қолданыстағы лицензиясы бар сақтандырушылардың тізімін жасаңыз.
  3. Бірнеше есепті кезеңдегі қаржылық көрсеткіштерді салыстырыңыз.
  4. Коммерциялық ұсыныстарды сұратып, тек бағаны ғана емес, шарттарды да салыстырыңыз: франшизаны, ерекшеліктерді, жекелеген тәуекелдер бойынша лимиттерді.
  5. Қол қойғанға дейін сақтандыру қағидаларын және шарттың жобасын зерделеңіз.
  6. Сақтандыру жағдайы кезіндегі әрекеттер тәртібін және төлемге арналған құжаттар тізбесін нақтылаңыз.

Жиі кездесетін қателер

  • Өтеу шарттарын салыстырмай, тек ең төменгі баға бойынша таңдау.
  • Компанияны бір көрсеткіш немесе бір есепті кезең бойынша бағалау.
  • Ерекшеліктер мен франшиза туралы шарттарды оқымау.
  • Шартта бекітілмеген ауызша уәделерге сену.

Нарықта жұмыс істейтін сақтандырушылардың тізбесі сақтандыру компаниялары бөлімінде жинақталған, ал терминдердің мағынасын глоссарийден нақтылауға болады. Егер сіздің тәуекеліңіз бойынша бірнеше компанияның ұсыныстарын салыстыру қажет болса, сақтандыру брокерінен кеңес алуға болады.