Қазақстандағы сақтандыру омбудсманы клиент пен сақтандыру компаниясы арасындағы келіспеушіліктерді күрделі сот процесінсіз реттеуге көмектеседі. Оған төлемнен бас тартылғанда, өтем мөлшерімен келіспегенде, залалды бағалау туралы дау, шартты бұзу және сақтандыру шартын орындаудың басқа да мәселелері туындағанда жүгінеді.

2024 жылғы 1 қаңтардан бастап сақтандыру омбудсманына жүгіну сақтандыру дауларын сотқа дейін реттеудің міндетті кезеңіне айналды. Сондықтан талап қоймас бұрын наразылықты дұрыс тіркеп, құжаттарды жинап, белгіленген рәсімнен өту маңызды. Өтінішті қарау өтініш беруші үшін тегін.

Сақтандыру омбудсманы кім

Сақтандыру омбудсманы — сақтандыру шарттарынан туындайтын дауларды қарайтын тәуелсіз делдал. Оның міндеті — тараптардың ұстанымдарын, құжаттарды және сақтандыру жағдайының мән-жайларын объективті зерделеу, татуластыруға жәрдемдесу не өз құзыреті шегінде шешім қабылдау.

Омбудсман белгілі бір сақтандыру компаниясының қызметкері емес және соттың орнын баспайды. Алайда оның шешімі сақтандырушы үшін міндетті, ал қарау нәтижесімен келіспеген өтініш беруші сотқа жүгіну құқығын сақтайды. Мұндай тәртіп көп жағдайда дауды тезірек және сот шығыстарынсыз шешуге мүмкіндік береді.

Қандай жағдайларда жүгінуге болады

Төлемнен бас тарту

Сақтандырушы оқиғаның сақтандыру жағдайы деп танылмайтынын хабарлады, ерекшелікке сілтеме жасады немесе түсінікті негіздеме ұсынбады.

Өтем мөлшері

Клиент төлем есебімен, тозумен, зақымдар тізбесімен, жөндеу калькуляциясымен не өмір мен денсаулыққа келтірілген зиянды бағалаумен келіспейді.

Шартты орындау

Мерзімдер, тараптардың міндеттері, өтелімді тоқтата тұру, шартты мерзімінен бұрын тоқтату немесе сақтандыру сыйлықақысының бір бөлігін қайтару туралы дау туындады.

Жеке тұлғалар мен шағын кәсіпкерлік субъектілері, егер мәлімделген талап 10 000 АЕК-тен аспаса, сақтандырудың барлық түрлері бойынша даулармен жүгіне алады. Өзге заңды тұлғалар үшін құзырет көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру бойынша даулармен шектеледі. Өтініш бермес бұрын өзекті шарттарды омбудсманның ресми сайтынан салыстырып тексеру керек.

Өтінішті қалай беруге болады: қадамдық тәртіп

  1. Сақтандыру компаниясына жазбаша жүгініңіз. Талабыңызды баяндап, растайтын құжаттарды қоса беріңіз және сақтандырушыға омбудсманға жүгіну ниетіңіз туралы хабарлаңыз. Өтініштің көшірмесін және оның алынғанын растайтын құжатты сақтаңыз.
  2. Жауапты күтіңіз. Егер үш жұмыс күні ішінде мәселе реттелмесе не жауап алынбаса, омбудсманға өтініш жіберуге болады.
  3. Құжаттардың біртұтас жинағын жинаңыз. Материалдарды күндері бойынша алдын ала орналастырып, сақтандырушының қандай шешіміне дау айтылатынын қысқаша сипаттаған дұрыс.
  4. Өтініш беріңіз. Мұны ресми сайт fomb.kz арқылы, info@fomb.kz электрондық поштасы бойынша немесе ресми ресурста көрсетілген мекенжай бойынша жеке өзіңіз жасауға болады.
Маңызды: менеджермен ауызша әңгімемен шектелмеңіз. Сотқа дейінгі тәртіпті растау үшін жазбаша өтініштер, жауаптар, хабарламалар және жіберілгенінің дәлелдері қажет.

Қандай құжаттарды дайындау керек

  • жағдайдың қысқа, жүйелі сипаттамасы және нақты талабы бар өтініш;
  • өтініш берушінің жеке куәлігі немесе өкілдің құжаттары мен сенімхат;
  • сақтандыру полисі немесе сақтандыру шарты, қағидалар және оған қосымшалар;
  • сақтандыру жағдайы туралы өтініш және оқиғаның мән-жайларын растайтын құжаттар;
  • сақтандыру компаниясының шешімі, бас тарту туралы хат немесе сақтандыру төлемінің есебі;
  • бағалау туралы есеп, ақаулар актісі, ТҚКС калькуляциясы, фотосуреттер және залал мөлшерінің өзге де дәлелдері;
  • медициналық құжаттар және шығыстардың растамасы — егер дау өмірге немесе денсаулыққа келтірілген зиянға байланысты болса;
  • сақтандырушымен хат алмасу және алдын ала жүгінгенін растау.

Құжаттардың құрамы сақтандыру түріне және дау нысанасына байланысты. Егер бас тартуға дау айтылса, сақтандыру компаниясының ресми жауабын қоса беру аса маңызды. Оқылмайтын фотосуреттер, шарттың толық емес беттері және күндердің болмауы қарауды қиындатады.

Сақтандыру дауы қалай қаралады

Омбудсман екі тараптың құжаттарын зерделейді, қосымша мәліметтер сұратуға, түсініктемелерді тыңдауға және татуластыру шешімін ұсынуға құқылы. Залал мөлшері туралы дау кезінде қосымша бағалау қажет болуы мүмкін. Реттеушінің ақпараты бойынша рәсім шеңберіндегі мұндай бағалау өтініш беруші үшін тегін жүргізілуі мүмкін.

Нәтижесі келіспеушіліктерді реттеу, шешім, ұсыным немесе мәселенің мәні бойынша түсіндірме болуы мүмкін. Егер клиент қорытындыны қабылдамаса, ол өз мүдделерін сотта қорғауға құқылы. Талап арызға міндетті сотқа дейінгі кезеңнен өткенін растайтын құжаттарды қоса беру керек.

Жол-көлік оқиғасынан кейінгі даулар

Міндетті автосақтандыру бойынша келіспеушіліктер көбіне ЖКО фактісінің өзімен емес, зақымдар тізбесімен және қалпына келтіру жөндеуінің құнымен байланысты. Барлық зақымдалған элементтер тексеріп-қарау актісіне енгізілгенін, калькуляция соққының сипатына сәйкес келетінін және ТҚКС құжаттары ескерілгенін тексеріңіз. Жөндеуге дейін автомобильдің егжей-тегжейлі фотосуреттерін сақтаңыз және ауыстырылған бөлшектердің дәлелдемелік маңызы болуы мүмкін болса, оларды лақтырмаңыз.

Өмірге немесе денсаулыққа зиян келтірілген кезде есептің негізі медициналық және өзге де ресми құжаттар болады. Қорытындыларды, тағайындауларды, чектерді, еңбекке жарамсыздық туралы мәліметтерді және шығыстардың оқиғамен байланысын растайтын құжаттарды сақтаңыз.

Ерікті сақтандыру және мерзімінен бұрын бұзу

КАСКО, мүлікті сақтандыру, саяхат, өмірді сақтандыру шарттарында және басқа ерікті түрлерде сақтандыру жағдайының анықтамалары, ерекшеліктер, өтелімнің аумағы мен кезеңі, хабарлау жөніндегі міндеттер, құжаттар тізбесі және төлемді есептеу тәртібі аса маңызды. Дау алдында сақтандырушының шешімін өнімнің жарнамалық сипаттамасымен ғана емес, қол қойылған шартпен және сақтандыру қағидаларымен де салыстырыңыз.

Шартты мерзімінен бұрын тоқтатқан кезде сыйлықақыны қайтару мөлшері бұзу негізіне, шарт талаптарына және заңнаманың қолданыстағы нормаларына байланысты. Барлық жағдайға арналған әмбебап есеп жоқ. Сақтандырушыдан әрбір ұстап қалудың құқықтық және шарттық негізі көрсетілген жазбаша калькуляцияны сұратыңыз.

Мұрағаттық бейнедәріс

Төменде омбудсманның жұмыс қағидаттарына, залалды бағалауға және типтік сақтандыру дауларына арналған бейнедәріс сақталған. Бейне тақырыпты түсіну үшін пайдалы, бірақ бұрын жарияланған, сондықтан рәсім мен байланыс деректері туралы мәліметтерді өзекті ресми дереккөздермен салыстыру қажет.

Бейнедәріс тақырыптары

  • сақтандыру омбудсманының тәуелсіздігі, объективтілігі және бейтараптығы;
  • татуластыру рәсімінің жалпы юрисдикциялық соттан айырмашылығы;
  • міндетті автосақтандыру бойынша дауларды қарау;
  • автомобильдің зақымдарын және өмірге немесе денсаулыққа келтірілген зиянды бағалау;
  • ерікті сақтандыру шарттарының және мерзімінен бұрын тоқтатудың қиындықтары.
Қысқаша: алдымен сақтандырушыға жазбаша талап жіберіңіз, содан кейін дәлелдемелердің толық жинағын жинап, омбудсманның ресми ресурсы арқылы тегін өтініш беріңіз. Наразылықты ғана емес, күтілетін нақты нәтижені де тұжырымдаңыз: бас тартуды қайта қарау, төлемді қайта есептеу, бағалау жүргізу не сыйлықақының бір бөлігін қайтару.

Материал ақпараттық сипатта. Тәртіп, құзырет және байланыс деректері өзгеруі мүмкін; өтініш бермес бұрын өзекті талаптарды fomb.kz сайтынан және Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресурстарынан тексеріңіз.