Егер мемлекет полистің болуын міндеттесе

Қазақстандағы міндетті сақтандыру және сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру

1. Кепілдік беру жүйесі не үшін қажет
2. Бастапқы сұхбат
3. Жарияланғаннан бері не өзгерді
4. Кепілдік төлемге құқық қашан туындауы мүмкін
5. Сақтандырушыда проблемалар туындаған кезде клиент не істеуі керек
6. Қандай құжаттар қажет болуы мүмкін

Кепілдік беру жүйесі не үшін қажет

Міндетті полис клиенттің қалауы бойынша рәсімделмейді, сондықтан мемлекет нарық тұрақтылығының қосымша тетіктерін белгілейді. Кепілдік берілетін сыныптар бойынша сақтандыру ұйымдары жүйеге қатысып, жарналар аударады, ал Қор заңда көзделген функцияларды орындайды. Кепілдік төлем кез келген шарт бойынша әмбебап өтемақы болып табылмайды: құқық сақтандыру түріне, сақтандырушының мәртебесіне және нақты негізге байланысты.

Бастапқы сұхбат

Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры (СТКҚ) 2003 жылғы тамызда құрылған сәттен бастап қазақстандықтарға 860 млн. теңгеден астам қаражат төледі. Оның ішінде «Алтын Полис» сақтандыру компаниясы таратылған сәтте қолданыста болған қайта ресімделген 22 055 сақтандыру полисі бойынша сақтандыру ұйымдарының шоттарына шамамен 160 млн. теңге өтемақы аударылды.

Депозиттерге кепілдік берудің мемлекеттік қорынан айырмашылығы — СТКҚ құрамында мемлекеттік акционер жоқ, дегенмен ол өз уақытында Ұлттық банкпен құрылған. Оның акционерлері — сақтандыру компаниялары, алайда міндеті сол: сақтандырушылар мәжбүрлеп таратылған жағдайда олардың міндеттемелерін өзіне қабылдау. 2008 жылғы 1 қазаннан бастап СТКҚ-ға қосымша функция жүктелді: қор жол-көлік оқиғасы болған жерден жасырынып кеткен автокөлік иесі аса ауыр дене жарақатын келтірген адамдарға немесе олар қаза тапқан жағдайда олардың отбасыларына сақтандыру төлемін төлейді. Өкінішке қарай, мұндай жағдайлар сирек емес. Қордың деректері бойынша 2010 жылы жүргізушілер оқиға орнынан жасырынып кеткен 175 ЖКО тіркелген. Басқа жылдары мұндай жағдайлардың саны 750-ге дейін жеткен.

Бірақ көбіне зардап шеккендер мен олардың отбасылары осындай ауыр сәтте қордан көмек ала алатынын білмеген. Бұл тұжырымды статистика да растайды: СТКҚ мұндай сақтандыру жағдайлары бойынша небәрі 1,5 млн. теңге төлеген, ал қордың мүмкіндіктері әлдеқайда көп. Сондықтан біз үнемі түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, адамдарға осындай жағдайларда бізге жүгінуді айтамыз, дейді «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры» АҚ бас директоры Құлбану Мусаева.

Онымен қордың осы өте маңызды функциясы және оның басқа да міндеттері туралы толығырақ әңгімелесейік.

…Мұндай сақтандыру жағдайы бәрімізді айналып өтсін

– Осы тақырыптағы сұрақтардың алдында барлығымызға мұндай сақтандыру жағдайлары айналып өтсін деп тілегім келеді!

– Өкінішке қарай, қайғылы ЖКО статистикасы аяусыз… Сондықтан біз мұндай жағдайларда қордың салыстырмалы түрде шағын төлемдерінің өзі зардап шеккендерге өте қажет екенін және СТКҚ-ның бұл әлеуметтік функциясы адамдар үшін аса маңызды екенін түсінеміз. Сол себепті бұл іске құқық қорғау органдары да, Денсаулық сақтау министрлігі де көмектеседі, оның мекемелері біздің лифлеттер мен хабарландыруларымызды бүкіл ел бойынша қалалық, облыстық ауруханаларда, травматологиялық пункттерде, емханаларда және ішкі істер органдарында таратады. Сондай-ақ біздің ақпаратымызды БАҚ: баспасөз, радио және телеарналар таратады. Менің ойымша, барлық қазақстандықтар аталған жағдайларда қордың көмегіне сене алатынын білуі тиіс.

– Құлбану Серікқожақызы, бұл қаражатты барлық сақтандыру ұйымдары аударады және ол тіпті сақтандырылмаған болса да, барлық зардап шеккендерге ешбір ерекшеліксіз төленуі мүмкін деп дұрыс түсінемін бе?

– Иә, бұл қосымша қор сақтандыру ұйымдарының міндетті жарналарының есебінен қалыптасады. Жарналарды сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру жүйесіне қатысушы барлық 27 сақтандыру компаниясы төлейді. Бұл ретте зардап шеккен Қазақстан азаматтарына төлем жасау кезінде олардың сақтандыруы бар-жоғының маңызы жоқ. Жазатайым оқиғалардан сақтандыру шартының болуы шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар үшін талап етіледі. Егер адам зардап шексе, ол (немесе оның жақындары) қорға жүгініп, заңнамада белгіленген мөлшерде төлемдер алады: өмірге келтірілген зиянды өтеу бойынша – 250 АЕК; денсаулыққа келтірілген ауыр зиянды өтеу бойынша – 150 АЕК. Жерлеуге арналған шығыстарды өтеу бойынша – 15 АЕК. Еске сала кетейін, ағымдағы қаржы жылына бір АЕК 1 512 теңге мөлшерінде белгіленген. Осындай жағдайлардың әрқайсысында төлем сомалары қанша болатынын есептеп шығаруға болады. Сондай-ақ АЕК мөлшері жыл сайын қайта қаралатынын еске саламын. Төлемдерге арналған өтініштерді қор мына мекенжай бойынша қабылдайды: Алматы, «Көктем-3» ш/а, 21-үй. Ал толығырақ ақпарат біздің www.fgsv.kz веб-сайтымызда орналастырылған. Егер ЖКО кінәлісі жасырынып кетсе

– Оқырмандар қорға қандай жағдайларда жүгінуге болатынын жақсырақ түсінуі үшін нақты мысалдар арқылы жағдайларды қарастырайық. Жақында біздің шағын ауданда жүргізуші куәлігі жоқ, көлікке құжаттары жоқ, мас күйдегі жас жігіт екі студент қызды қағып кетті. Екеуі де қазір ауыр жарақатпен ауруханада жатыр, ЖКО кінәлісі ұсталды. Зардап шеккендер сіздерге жүгіне ала ма?

– Егер кінәлі тұлға белгілі болса, бұл енді біздің жағдай емес. Біздің сақтандыру жағдайымыз — ЖКО кінәлісі белгісіз болып, оқиға орнынан жасырынып кеткен кезде. Біз зардап шеккендерге жоғарыда аталған сомаларды төлейміз. Егер кінәлі анықталып, табылса, құқық қорғау органдары бұл туралы бізге хабарлайды және біз осы жағдай бойынша регресс жұмыстарын жүргіземіз. Яғни біз ЖКО кінәлісіне зардап шеккенге төлеген сомамызға талап қоямыз.

– Ал егер кінәлі ұсталмаса және анықталмаса, кейіннен «регресс» зардап шеккендерге бағытталмай ма?

– Ешқашан! Зардап шеккендер, олардың отбасылары қорға ештеңе, бір тиын да қайтармайды. Регресс талабы тек ЖКО кінәлісіне қойылады. Қазір заңнама бойынша құқығы бар, төлем алу үшін жүгінген адамдардың саны талқыланып отырған сақтандыру жағдайларының санымен салыстырғанда аз — небәрі бірнеше адам. Қорға ауызша да, ресми түрде де еліміздің зардап шеккен азаматтары жүгінеді. Алайда өмірмен үйлеспейтін жарақат алған жәбірленушілерге мұндай төлемдерді қор тек ҚР Азаматтық кодексінің 940-бабының талаптарына сәйкес келетін тұлғаларға ғана жүзеге асыратынын ерекше атап өтеміз: қайтыс болған адамның асырауында болған немесе ол қайтыс болған күні одан асырау алуға құқығы бар еңбекке жарамсыз адамдар; қайтыс болған адамның ол қайтыс болғаннан кейін туған баласы. Сондай-ақ еңбекке жарамдылығына қарамастан, жұмыс істемейтін және қайтыс болған адамның асырауында болған он төрт жасқа толмаған немесе осы жасқа толса да, медициналық органдардың қорытындысы бойынша денсаулық жағдайына қарай бөгде күтімге мұқтаж балаларын, немерелерін, аға-інілері мен апа-сіңлілерін күтумен айналысатын ата-анасының біреуі, жұбайы не отбасының басқа мүшесі. Мен тәжірибемізден қор қаза тапқандардың туыстарына сақтандыру төлемін төлеген екі қайғылы жағдайды келтіре аламын. Бірінші жағдайда анықталмаған көлік жұмысқа бара жатып жол кесіп өтіп бара жатқан әскери қызметшіні қағып кетті. Одан кішкентай баласы мен декреттік демалыстағы әйелі қалды. Екінші қайғылы оқиға: Ұлы Отан соғысының қатысушысы, зейнеткер әйел жол-көлік оқиғасы салдарынан денсаулығына ауыр зиян алды. ЖКО кінәлілері анықталмады. Біз толық өтемақы төледік және қорға қаражатты қайтару туралы ешқандай сөз жоқ.

– Мұндай жағдайлар бойынша шешімдер қаншалықты жылдам қабылданады және зардап шеккендер нені ұсынуы қажет?

– Ең алдымен ауыр зиянды немесе қайтыс болуды растайтын сот-медициналық сараптаманың қорытындысын міндетті түрде ұсыну керек. Төлемдер тек ауыр дене жарақаты және қайтыс болу кезінде ғана көзделген. Құжаттардың толық топтамасына сондай-ақ мыналар кіреді: зиянды өтеу төлеміне арналған өтініш (еркін нысанда); сақтандыру жағдайының өзі туындағанын растайтын ІІМ органдарының құжаты. Яғни ЖКО орнынан жасырынып кеткен және оған жауапты тұлғаның анықталмау жағдайы. ЖКО нәтижесінде денсаулыққа келтірілген ауыр зиянға байланысты жәбірленушіге медициналық көмек көрсетілген медициналық мекеменің жәбірленуші алған жарақаттар мен мертігулердің сипаты, диагнозы, уақытша еңбекке жарамсыздық кезеңі көрсетілген қорытындысының көшірмесі қажет болады. Сондай-ақ жәбірленушінің қайтыс болуы туралы куәліктің нотариат куәландырған көшірмесін (ол қайтыс болған жағдайда); қайғылы жағдайда тұлғаның зиянды өтеуге құқығын растайтын құжатты; жерлеуге жұмсалған шығындарды растайтын құжаттарды не олардың көшірмелерін; өтініш берушінің жеке куәлігінің көшірмесін және қаражат аудару үшін банк деректемелері туралы деректерді ұсыну қажет. Құжаттардың барлық топтамасы жиналған кезде отыз жұмыс күні ішінде қор төлем жасау не одан бас тарту туралы шешім қабылдайды. Төлемнің өзін қор шешім қабылданған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде жүзеге асырады. Құдайды өтірікпен ашуландырмаңыз

– Төлемнен бас тартуға не негіз болуы мүмкін?

– Біріншіден, жәбірленушінің көлік оқиғасымен себепті байланыстағы қасақана қылмыс немесе әкімшілік құқық бұзушылық деп танылған әрекеттері. Кінәлі апат орнынан жасырынып кеткен ЖКО болған сәттен бастап бір жыл өткеннен кейін қорға жүгіну. Егер ЖКО еңсерілмейтін күштің, яғни осы жағдайларда төтенше және болдырмау мүмкін емес мән-жайлардың салдарынан болса. Мысалы, ядролық жарылыстың, радиацияның немесе радиоактивті ластанудың әсері, әскери қимылдар, азаматтық соғыс, жиналыстар, митингілер, шерулер, пикеттер мен демонстрациялар, жаппай тәртіпсіздіктер немесе ереуілдер. Сондай-ақ құжаттардың толық емес топтамасын немесе дұрыс емес құжаттарды ұсыну бас тартуға негіз болып табылады.

Қор процеске қашан кіріседі

– Қордың қызметі халықтың кең топтарына аз таныс. Сірә, сақтандыру нарығы қордың іске араласуына аз негіз бергендіктен болар. Дегенмен СТКҚ-ның өкілеттіктері туралы бәрібір барлығы білуі қажет. Қайда, не үшін және немен жүгіну керектігін түсіну үшін. Мысалы, көпшілік сақтандыру шарты жасалған, бірақ сақтандырушы оны төлемеу үшін себептер тапқан кезде немесе сақтандыру ұйымының өзі банкроттық жариялаған жағдайда қор көмектесе алады деп есептейді ғой?

– Дұрыс айтасыз, халық біз туралы сақтандыру бойынша нақты проблемаға тап болғанда біледі. Сондықтан түсіндірейін: қазіргі уақытта сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру жүйесіне халықтың кең топтарының мүліктік мүдделерін қозғайтын міндетті сақтандырудың әзірге үш түрі енгізілген. Бұл — көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру, тасымалдаушылардың жолаушылар алдындағы, туроператор мен турагенттің жауапкершілігін міндетті сақтандыру.

Қордың негізгі миссиясы — сақтандыру компаниясы мәжбүрлеп таратылған кезде сақтандырылғандардың мүдделерін қорғау. Яғни сіз атаған жағдайлардың ешқайсысына біз қатыспаймыз — онда дауды реттеудің өзге тетіктері бар. Қор тек міндетті сақтандыру түрлері бойынша және тек сақтандыру компаниясы мәжбүрлі түрде банкрот болған жағдайда ғана жауап береді.

Мысалы, жүргізушілер өздерін және жолаушыларды қорғау үшін сақтандыру полисін сатып алуға міндетті. ЖКО болған кезде сақтандыру төлемін сақтандырушы төлейді. Егер полисті сатқан сақтандыру компаниясы мәжбүрлеп жабылса, адамдардың мүдделерін қорғау жауапкершілігін қор өзіне алады.

Біздің тарихымызда бұл төрт рет болды: біз мәжбүрлеп таратылған «Валют-Транзит Полис», «Алтын Полис» СК (автокөлік азаматтық жауапкершілігін сақтандыру нарығының 25%-ы үлесімен), «НАСКО-Қазақстан» СК, «Premier Страхование» акционерлік қоғамдарының міндеттемелері бойынша жауап бердік. Қор осы мәжбүрлеп таратылған ұйымдардың кредиторларына кепілдік төлемдерді сәтті жүргізді және «Алтын Полис» пен «Premier Страхование» кредиторларына төлемдерді жалғастыруда. Осы сақтандыру ұйымдарының кредиторларынан 3 700-ден астам өтініш түсті. Жалпы өз тарихымызда біз СК таратылған сәтте қолданыста болған 22 мыңнан астам сақтандыру полисін қайта ресімдедік. Яғни нарықта жұмыс істейтін 23 сақтандыру компаниясы таратылған сақтандыру компанияларының барлық клиенттерін өзара бөлісті.

Мұндай тәсіл мен тетік ақталған: егер мемлекет сақтандырудың болуын міндеттесе, онда ол қосымша қорғауды — кепілдік беру институтын да құрады. Сондықтан бастапқыда қорды Ұлттық банк құрды, ал ҚР ҰБ шыққаннан кейін ғана оның құрылтайшылары сақтандыру компанияларының өздері болды.

Қордың алдағы жоспарларында — барлық міндетті сақтандыру түрлерін, ерікті мүліктік сақтандыруды және өмірді сақтандыруды қамту. Жүйе біртіндеп дамып келеді, 2012 жылғы 1 қаңтардан бастап қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыруға қатысты зейнетақы төлемдері мен аннуитеттік төлемдер бойынша жинақтаушы сақтандыру түрі қосымша енгізіледі. Дамыған елдерде сақтандырудың барлық түріне де осындай қорлар кепілдік беретінін атап өтемін.

Банкрот үшін қор жауап береді

– Егер реттеуші сақтандыру компаниясының банкроттық рәсімін бастаса, оның клиенті қандай әрекеттер жасауы тиіс?

– Алдымен реттеуші орган лицензияны кері қайтарып алу туралы шешім қабылдайды. Содан кейін құжаттар сотқа беріледі, ал егер сот компанияны тарату туралы шешім қабылдаса, біздің жұмысымыз тек содан кейін ғана басталады. Қор белгілі бір уақыт ішінде ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын бастайды: жарияланымдар, хабарландырулар береді, баспасөз конференцияларын ұйымдастырады. Қатар таратылатын компанияның қаржылық есептілігі қаралады, ол бойынша біз таратылатын компаниядағы жағдайды және туындаған сақтандыру жағдайлары бойынша қанша қаражат төлеу қажет екенін көреміз. Сот шешімінен кейін екі ай ішінде біз компания клиенттерінен өтініштер қабылдаймыз. Тарату комиссиясы сақтандыру жағдайы туындаған полистер бойынша қордың қанша төлеуі тиіс екенін айқындайды. Ал қолданыстағы полистер бойынша сақтандыру портфелін басқа СК-ға беру жұмыстары жүргізіледі, тарату рәсімдері аяқталғаннан кейін біз оларға қаражат аударамыз. Сондықтан сақтандырылған азаматтар заңда белгіленген кезең ішінде сақтандыру төлемін алатынына не олардың сақтандыруы бойынша міндеттемені басқа компания қабылдайтынына толық сенімді бола алады.

– Түрлі себептермен адамдар өз компаниясының таратылғаны туралы хабардар болмай қалатын жағдайларды қарастырайық.

– Мұндай жағдайлар болмай қоймайды. Сондықтан туындаған жағдайлар бойынша өтініштерді қабылдауға екі ай беріледі. Егер мерзім өткізіп алынса, кейіннен тарату комиссиясына жүгінуге болады. Заңда белгіленген кезектілікке сәйкес олар кредиторлар болып табылады және өз кезегіне сәйкес төлемдерге үміттене алады. Бірақ бұл енді тарату комиссиясына қатысты мәселе.

«Ұйықтап жатқан кредиторларға»: талап қою мерзімінсіз

– Сіздердің статистикаңыз бойынша жүгінбегендер көп пе?

– Өтініш берген, бірақ қажетті құжаттарды ұсынбаған клиенттер санаты бар. Олар берілген өтініштердің жалпы санының шамамен 15%-ын құрайды. Біз оларды «ұйықтап жатқан кредиторлар» деп атаймыз. Бұл өтініштер бойынша талап қою мерзімі жоқ. Ең бастысы — өтінішті тіркеу. Сондай-ақ дәл осы екі айда — сот шешімі мен полистерді басқа СК-ға беру аралығында ЖКО-ға түскен клиенттер үшін заң бойынша біз агент ретінде әрекет ететін сақтандыру компанияларына 7 АЕК мөлшерінде залалды бағалау ақысын төлейтінімізді және бағалау туралы есепке сәйкес сақтандыру төлемінің сомасын төлейтінімізді атап өтемін.

– Практикалық сұрақ: қордың бас кеңсесі Ұлттық банк ғимаратында орналасқан, ал басқа кеңселер бар ма? Қажет болса, адамдар қайда келуі керек?

– Таратылатын СК клиенттеріне ыңғайлы болу үшін өтініштерді қабылдау кезеңінде біздің қызметкерлер бас кеңседе орналасады. Өтінішті поштамен де жіберуге болады. Мысалы, «Алтын Полис», «Premier Страхование» жағдайында біз тарату комиссияларымен бір ғимаратта болдық. Сонымен қатар сақтандыру компаниялары және олардың филиалдық желісі агент ретінде әрекет етіп, өтініштерді де қабылдап, кейіннен қорға жіберді, адамдарға кеңес берді. Дегенмен кредиторлардың көпшілігі қорға өздері пошта арқылы жүгінді.

– Таратылатын компаниялардың клиенттері қабылданған шешімдерге әрдайым қанағаттана ма?

– Жоқ. Біздің қысқа тарихымызда адамдардың бағалау сомасымен келіспеуіне байланысты жүргізіп отырған 300-ге жуық сот ісі бар. Екі айлық мерзімді өткізіп алған адамдар да сотқа жүгінеді.

– Ал соттарда мәселелер қалай шешілді?

– Әртүрлі, әрбір жеке жағдайды бөлек қарау керек. Бірақ егер біз өзіміздің дұрыс екенімізді түсінсек, өз көзқарасымызды соңғы сатыға дейін қорғаймыз.

– Барлық сақтандыру компаниялары кепілдік беру қорының қатысушылары ма?

– Міндетті сақтандырудың үш түрі бойынша полистерді сатумен айналысатын барлық сақтандыру компаниялары міндетті түрде қордың қатысушылары болуы тиіс. Қорға қатыспаса, оларға лицензия берілмейді. Қор құрылғанға дейін сақтандырудың осы түрімен айналысқан компаниялардың барлығы автоматты түрде қорға кірді. Ал сақтандырудың осы түрімен айналысқысы келетін жаңа СК реттеушіден лицензия алғанға дейін бізбен шарт жасасуы тиіс. Қорға қатысу шарты Қаржылық қадағалау комитетінде лицензия алу үшін қажетті құжаттар тізбесіне қоса беріледі. Қазіргі уақытта сақтандырудың осы түрімен айналысатын барлық компаниялар қордың қатысушылары ғана емес, сонымен қатар оның акционерлері болып табылады.

– Ұлттық банк қордың акцияларының бүкіл пакетін сатты. Сонда СТКҚ-ның қадағалануы туралы сұрақ туындайды, мемлекет оны қалай бақылайды?

– Шынында да, 2008 жылы Ұлттық банк акциялардың толық пакетін сақтандыру компанияларына сатты. Біз акционерлік қоғам ретінде тіркелгенбіз, бірақ коммерциялық емес ұйым болып табыламыз, яғни пайда табуды мақсат етпейміз. Біздің міндетіміз — мәжбүрлеп тарату кезінде кредиторлардың мүдделерін қорғау. Кредиторлар — полис сатып алған жеке тұлғалар да, заңды тұлғалар да. ҚР ҰБ Қаржылық қадағалау комитеті қордың уәкілетті органы болып табылады. Оның үстіне қордың директорлар кеңесінің құрамына ҚР ҰБ Қаржылық қадағалау комитетінің өкілі кіреді. Сондай-ақ қазіргі уақытта Ұлттық банкті акционерлер құрамына қайтару мәселесі қаралып жатқанын қосамын.

Жарияланғаннан бері не өзгерді

Сақтандыру жүйесі цифрлық сипатқа ие болды: міндетті шарттарды электрондық түрде рәсімдеуге болады, мәліметтер бірыңғай дерекқорда сақталады, ал міндетті сыныптар бойынша төлем алу үшін онлайн жүгіну мүмкіндігі бар. Кепілдік берілетін түрлердің тізбесі, клиенттермен өзара іс-қимыл тәртібі, реттеушінің құзыреті және сақтандырушы қызметін тоқтатқан кездегі рәсімдер өзгерді.

Сондықтан нақты екі айлық мерзім, өтініштерді тек кеңседе қабылдау немесе белгілі бір санды компаниялардың қатысуы туралы ескі нұсқауларды тексермей қолдануға болмайды. Сақтандырушымен проблемалар туындаған кезде алдымен оның ағымдағы мәртебесін анықтап, реттеушінің немесе Қордың ресми хабарламасын табыңыз.

Кепілдік төлемге құқық қашан туындауы мүмкін

Негізгі негіз кепілдік берілетін сақтандыру түрі бойынша жүйе қатысушысының қызметін мәжбүрлеп тоқтатумен байланысты. Қор заң шегінде әрекет етеді және кредиторлардың талаптарын белгіленген рәсім бойынша қабылдайды. Жеке функция жауапты тұлға жасырынып кетіп, анықталмаған жол-көлік оқиғасы кезінде жәбірленушілердің өміріне және денсаулығына келтірілген зиянды өтеуге қатысты.

Бұл негіздерді шатастыруға болмайды. Егер сақтандырушы жұмыс істеп тұрса және лицензиясы болса, сақтандыру төлемі туралы әдеттегі талап соған жолданады. Егер лицензия кері қайтарып алынса, тәртіп рәсімнің сатысына, шарттың түріне және ресми шешімдерге байланысты.

Сақтандырушыда проблемалар туындаған кезде клиент не істеуі керек

1. Мәртебені тексеріңіз. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің және Қордың ресми мәліметтерін пайдаланыңыз.
2. Шартты сақтаңыз. Электрондық полис, түбіртектер, оқиға туралы өтініш және хат алмасу талапты растайды.
3. Негізді анықтаңыз. Шарттың кепілдік берілетін түрге жататынын және құжаттарды кім қабылдайтынын нақтылаңыз.
4. Толық топтаманы жинаңыз. Тізбе сақтандыру түріне және оқиғаның мән-жайларына байланысты.
5. Растау алыңыз. Берілген күнді, құжаттар тізімін және тіркеу нөмірін сақтаңыз.
6. Ресми хабарламаларды қадағалаңыз. Тек әлеуметтік желілердегі немесе бейресми таратылымдардағы мәліметтерге сенбеңіз.

Қандай құжаттар қажет болуы мүмкін

• жеке басты куәландыратын құжат немесе заңды тұлғаның құжаттары;
• сақтандыру шарты туралы мәліметтер және төлемді растау;
• сақтандыру оқиғасы немесе кепілдік төлем туралы өтініш;
• құзыретті органдардың оқиғаның мән-жайлары туралы құжаттары;
• зиян мөлшерін және пайда алушының құқығын растау;
• банк деректемелері;
• қажет болса, өкілдің сенімхаты.

Нақты тізімді қолданыстағы заңнан және нақты негізге арналған ресми нұсқаулықтан алу керек. Толық емес немесе дұрыс емес топтаманы ұсыну қарауды кідіртуі мүмкін.

Кепілдік төлем және сақтандыру төлемі

Сақтандыру төлемін жұмыс істеп тұрған сақтандырушы шарт бойынша жүргізеді. Кепілдік төлемді заңда көзделген негіз туындаған кезде Қор жүзеге асырады. Мөлшері, лимиттері мен тәртібі әртүрлі болуы мүмкін; полистің болуы өздігінен Қор төлеміне автоматты түрде құқық беретінін білдірмейді.

Егер клиент шешіммен келіспесе

Жазбаша дәлелді шешімді сұратып, оған шағымдану тәртібін тексеріңіз. Жұмыс істеп тұрған сақтандыру компаниясымен әдеттегі дау үшін сақтандыру омбудсманына жүгіну пайдаланылады; 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап бұл сақтандыру дауы бойынша сотқа дейінгі міндетті кезең болып табылады. Қор және тарату рәсімі жағдайында арнайы нормалар қолданылады, сондықтан жауапкерді және талаптың негізін дұрыс анықтау маңызды.

Міндетті полисті қауіпсіз қалай рәсімдеу керек

• сақтандырушының лицензиясын және нақты атауын тексеріңіз;
• төлемді делдалдардың жеке шоттарына аудармаңыз;
• электрондық полисті қолжетімді ресми жүйеде тексеріңіз;
• шартты, қағидаларды және төлемді растайтын құжатты сақтаңыз;
• объект пен сақтанушы туралы дұрыс мәліметтер беріңіз;
• оқиға болған кезде сақтандырушының ресми арнасын пайдаланыңыз.

Қорытынды

Полистің міндетті сипаты мемлекеттік реттеумен және белгіленген сыныптар үшін кепілдік беру жүйесімен қатар жүреді. Клиентке шарт бойынша міндеттемені кім көтеретінін, сақтандыру түрінің кепілдік берілетін түрлерге жататынын және жүгінген күні қандай тәртіп қолданылатынын түсіну маңызды.

Материал ақпараттық сипатта болады. Тарихи сұхбат қысқартусыз сақталған; практикалық әрекеттерді өзекті ресми дереккөздермен салыстырып тексеру керек.