Егер кінәлі ЖКО орнынан қашып кетсе, ең бастысы — адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, полицияны шақыру және барынша көп дәлел сақтау. Алғашқы минуттардағы дұрыс әрекеттерге автокөлікті анықтау және сақтандыру не өтемақы төлемін алу мүмкіндігі байланысты.
- ЖКО-дан кейін бірден не істеу керек
- Қандай дәлелдерді сақтау қажет
- Еурохаттаманы рәсімдеуге бола ма
- Автокөлікке келтірілген залалды кім өтейді
- Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының төлемі
- Егер кінәлі табылса
ЖКО-дан кейін бірден не істеу керек
- Тоқтап, апаттық дабылды қосыңыз. Апаттық тоқтау белгісін қойыңыз, егер көлік құралы мен оқиғаға қатысты заттар қауіпсіздікке тікелей қатер төндірмесе, оларды орнынан жылжытпаңыз.
- Адамдардың жағдайын тексеріңіз. Жарақат болса, 103 нөмірі бойынша жедел жәрдемді немесе 112 бірыңғай қызметін шақырыңыз. Медициналық куәландыруды кейінге қалдырмаңыз: денсаулыққа келтірілген зиянның сипаты мен дәрежесі туралы мәліметтер тергеу және төлем үшін қажет болады.
- 102 нөмірі бойынша полицияға хабарлаңыз. Екінші қатысушының оқиға орнынан кетіп қалғанын айтып, автокөлікті, қозғалыс бағытын, маркасын, түсін, нөмірін немесе оның бір бөлігін сипаттаңыз.
- Жағдайды тіркеңіз. ЖКО орнының жалпы көрінісін, автокөліктің орналасуын, зақымдарды, тежеу іздерін, сынықтарды, жол белгілері мен таңбаларын түсіріп алыңыз. Күні мен уақыты көрсетілген түпнұсқа файлдарды сақтаңыз.
- Куәгерлер мен камераларды табыңыз. Көзбен көргендердің байланыс деректерін жазып алыңыз. Жақын маңдағы дүкендерді, аулаларды, тұрақтарды және қиылыстарды қараңыз: бейнебақылау жазбалары көбіне ұзақ сақталмайды, сондықтан олар туралы полицияға мүмкіндігінше тезірек хабарлаңыз.
- Сақтандыру компаниясын хабардар етіңіз. Мұны шартта көрсетілген мерзімде және тәсілмен жасаңыз. Егер жазбаша түрде өзгеше келісілмесе, сақтандырушы зақымдарды қарап, тіркегенге дейін жөндеуді бастамаңыз.
Қандай дәлелдерді сақтау қажет
Кінәліні іздестіру үшін бейнетіркегіш жазбалары, куәгерлердің фото және бейнежазбалары, мемлекеттік нөмір немесе оның бір бөлігі, автокөліктің маркасы, моделі, түсі, ерекше белгілері және жүргізушінің сипаттамасы пайдалы. Оқиға орнында қалған сынықтар мен бөлшектерді лақтырмаңыз: олар көлік құралының моделін анықтауға көмектесуі мүмкін. Полиция құжаттарында оқиғаның сызбасы, зақымдар, куәгерлердің айғақтары және екінші қатысушының қашып кеткені көрсетілуі тиіс.
Егер ЖКО-дан кейін ауырсыну, бас айналу немесе басқа белгілер пайда болса, медициналық көмекке жүгініп, дәрігерге оқиғаның мән-жайын хабарлаңыз. ЖКО мен жарақат арасындағы себептік байланыс медициналық құжаттармен және қажет болғанда сараптама қорытындысымен расталады.
Еурохаттаманы рәсімдеуге бола ма
Еурохаттама жарамайды, егер бір қатысушы қашып кетсе немесе анықталмаса. Оңайлатылған рәсімдеу екі жүргізушінің қатысуын, мән-жай туралы даудың болмауын және заңда белгіленген шарттардың орындалуын көздейді. Мұндай жағдайда оқиғаны полицияның ресми түрде рәсімдеуі қажет.
Автокөлікке келтірілген залалды кім өтейді
Азаматтық-құқықтық жауапкершілікті міндетті сақтандыру бойынша төлем сақтандырылған тұлғаның анықталған жауапкершілігімен байланысты. Кінәлі және оның көлік құралы табылмайынша, оның полисі бойынша жөндеу ақысын алу, әдетте, мүмкін емес. Егер автокөлік табылса, жәбірленуші белгіленген тәртіппен кінәлінің сақтандырушысына жүгіне алады.
Өз автокөлігіңіздің зақымдануы ерікті КАСКО сақтандыру шартымен өтелуі мүмкін, егер полистің ережелері мен шарттары белгісіз көлік құралымен соқтығысуды немесе үшінші тұлғалардың құқыққа қайшы әрекеттерін қамтыса. Шарттар, ерекшеліктер, франшиза және хабарлау тәртібі әртүрлі, сондықтан шартты тексеріп, оқиға туралы өз сақтандырушыңызға бірден мәлімдеу қажет.
Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының төлемі
Егер көлік оқиғасына жауапты тұлға қашып кетсе және анықталмаса, заң Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорына жүгінуді көздейді. Мұндай төлем жәбірленушінің өмірі мен денсаулығына келтірілген зиянды және жерлеу шығыстарын өтеуге арналған. Ол автокөліктің, өзге мүліктің зақымдануын, моральдық зиянды және айырылған пайданы өтемейді.
Төлем құқығы мен мөлшері «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры туралы» Қазақстан Республикасы Заңының қолданыстағы редакциясы және құзыретті органдардың құжаттары бойынша айқындалады. Қор мәліметтерді мемлекеттік органдар арқылы тексереді. Егер кінәлі тұлға кейінірек анықталса, Қор оған жүргізілген төлем және байланысты шығыстар шегінде кері талап қоюға құқылы.
Қандай құжаттар қажет болуы мүмкін
- төлем туралы өтініш және өтініш берушінің жеке басын куәландыратын құжат;
- ЖКО мән-жайы және қашып кеткен тұлғаның анықталмағаны туралы полицияның немесе тергеу органдарының құжаттары;
- салдарына қарай келтірілген зиянды, емделу кезеңін және еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін растайтын медициналық құжаттар;
- егер ЖКО жәбірленушінің қаза болуына әкеп соқса — қайтыс болу туралы және өтініш берушінің төлем алу құқығы туралы құжаттар;
- жерлеуге жұмсалған нақты шығыстарды растайтын құжаттар;
- банк деректемелері және нақты жағдай үшін заңда көзделген өзге де құжаттар.
Нақты тізбе ЖКО салдарына және өтініш берушінің мәртебесіне байланысты. Өтініш бермес бұрын өзекті тізімді Қордың ресми сайтынан салыстырып тексеру немесе жазбаша түсініктеме алу ұсынылады. Шынайы құжаттарды ұсынып, өтініштің, қосымшалардың және олардың қабылданғаны туралы растаманың көшірмелерін сақтаңыз.
Егер кінәлі табылса
Жүргізуші анықталғаннан кейін алынған мәліметтерді сақтандырушыға беріп, оның КҚЖМ полисін қай сақтандыру компаниясы рәсімдегенін нақтылаңыз. Өтінішті, полиция материалдарын, зақымдар мен денсаулыққа келтірілген зиян туралы құжаттарды ұсыныңыз. Автокөлікті жөндеуге дейін қарап-тексеруге көрсету керек. Егер сақтандыру төлемі расталған залалды толық өтеуге жеткіліксіз болса, айырма туралы мәселе зиян келтірушімен ерікті түрде не сот тәртібімен шешілуі мүмкін.
Жәбірленушілердің жиі жіберетін қателері
- полиция рәсімдегенге дейін оқиға орнынан кетіп қалу;
- жалпы көрініс пен жол жағдайынсыз зақымдарды суретке түсірумен шектелу;
- куәгерлердің байланыс деректерін жазбау және камералар туралы хабарламау;
- автокөлікті қарап-тексеруге дейін жөндеу;
- сақтандыру шартында белгіленген хабарлау мерзімдерін өткізіп алу;
- кінәлі белгісіз болғанда Қор көлікті жөндеуге ақы төлейді деп санау.
Қысқаша алгоритм
Қауіпсіздік және зардап шеккендерге көмек → 102/112 нөміріне қоңырау → фото, бейне және куәгерлер → ресми рәсімдеу → сақтандырушыны хабардар ету → медициналық және өзге құжаттарды жинау → тиісті негіз бойынша сақтандыру компаниясына немесе Қорға жүгіну.
Міндетті сақтандыру түрлері бойынша қызметтерді тек сақтандыру компаниялары және Қазақстан Республикасының аумағында тиісті лицензиясы бар бейрезидент сақтандыру ұйымдарының филиалдары көрсетеді. Делдал кеңес беріп, рәсімдеуге көмектесе алады, бірақ шарт бойынша сақтандырушы лицензиясы бар ұйым болып табылады.
Материал ақпараттық сипатта. Төлем тәртібі ЖКО мән-жайымен, шарт талаптарымен және Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасымен айқындалады.